Allah’u Teâlâ sureye sarsıcı bir haberle başlar: “O Vâkıa (kaçınılmaz olay/kıyamet) vuku bulduğu zaman…” O gün yer şiddetle sarsılır, dağlar toz duman olur ve insanlar üç sınıfa ayrılır:

1. Ashâb-ı Meymene (Sağdakiler): Kitabı sağdan verilenler; huzur ve mutluluk içindedirler.
2. Ashâb-ı Meş’eme (Soldakiler): Kitabı soldan (veya arkadan) verilenler; mutsuzluk ve azap içindedirler.
3. Sâbikûn (Öncüler): Hayırda yarışıp öne geçenler; işte onlar Allah’a en yakın olanlardır (Mukarrebûn).

Allah’u Teâlâ, insanın acizliğini yüzüne vurmak için dört temel soru sorar:

1. Meni (Sperm): “Rahimlere attığınız o meniyi gördünüz mü? Onu siz mi yaratıyorsunuz (insan yapıyorsunuz) yoksa Yaratan biz miyiz?”
2. Ekin (Tohum): “Ektiğiniz tohumu gördünüz mü? Onu siz mi bitiriyorsunuz yoksa biz mi?”
3. Su: “İçtiğiniz suya baktınız mı? Onu buluttan siz mi indirdiniz yoksa biz mi?”
4. Ateş: “Tutuşturduğunuz o ateşi gördünüz mü? Onun ağacını siz mi yarattınız?”

Eğer Allah dileseydi suyu tuzlu ve acı yapar, ekini kuru bir çöp haline getirirdi. İnsan bunlara sahip olduğu için değil, Allah lütfettiği için yaşar.

İman ve hayırda yarışıp öne geçenler (Sâbikûn) için Allah’ın hazırladığı nimetler hayal ötesidir: Altın ve mücevherlerle işlenmiş tahtlar üzerine karşılıklı yaslanırlar. Etraflarında ölümsüz gençler dolaşır. Baş ağrıtmayan, sarhoş etmeyen tertemiz içecekler, beğendikleri meyveler ve kuş etleri sunulur. Onlar orada boş ve günah söz işitmezler; duydukları tek söz “Selam, Selam”dır.