Şifahâne-i Rabbâni
Gözler ve Görme: İbret Nazarı ve Basiret Sırrı
GÜNLÜK MANEVİ REÇETE: NUR VE BASİRET ZİKRİ
يَا بَصِيرُ يَا نُورُ
“Yâ Basîr, Yâ Nûr”
(Ey gizli veya açık her şeyi bütün incelikleriyle gören ve göklere, yere, kalplere nurunu bahşeden Allah’ım!)
0
Günlük Hedef: Gözü Haramdan ve Kusur Aramaktan Temizlemek İçin (100+)
Bismillâhirrahmânirrahîm… Allâhümme salli alâ seyyidinâ Muhammed’in, ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim.
Göz, dış dünyanın zihne ve kalbe açılan en büyük kapısıdır. Bakılan, seyredilen her ne ise oradan kalbe bir yol bulur ve iç dünyamızı şekillendirir. Allah’u Teala gözleri bize başkalarının kusurlarını arayalım veya harama bakalım diye değil; kendi kudretini, kainattaki muazzam sanatı görelim ve “ibret nazarıyla” bakalım diye vermiştir. Tasavvufta gözün afeti; harama bakmak, dünyalığa hırsla nazar etmek ve mümin kardeşinin ayıbını araştırmaktır. Harama atılan her bakış, şeytanın zehirli bir okudur ve kalbin nurunu söndürür. Gözleri manevi kirden temizlemek; “gadd-ı basar” (gözü haramdan sakınmak), ferasetle bakmak ve en önemlisi gecenin sessizliğinde Allah korkusuyla gözyaşı dökmekle mümkündür. Ağlayan bir göz, paslanmış kalbin en güçlü şifa kaynağıdır.
KUR’AN-I KERİM’DE GÖZLERİN KORUNMASI VE İBRET
Haramdan Sakınan ve Hakikati Görenler
Bismillâhirrahmânirrahîm…
قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْ
Okunuşu: Kul lil-mü’minîne yeğuddû min ebsârihim ve yahfezû fürûcehüm; zâlike ezkâ lehüm.
1. “Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar. Bu, onların (temizlenmesi için) en uygun olanıdır.”
(Nûr Sûre-i Şerif’i, 30)
Bismillâhirrahmânirrahîm…
فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَىٰ مِنْ فُطُورٍ ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِيرٌ
Okunuşu: Fercı’ıl-basara hel terâ min fütûr. Sümmercı’ıl-basara kerrateyni yenkalib ileykel-basaru hâsien ve hüve hasîr.
2. “Gözünü çevir de (göğe) bir bak, hiçbir çatlak görebilir misin? Sonra gözünü iki defa daha çevir bak. Göz (aradığı kusuru bulamayıp) aciz ve bitkin halde sana dönecektir.”
(Mülk Sûre-i Şerif’i, 3-4)
Bismillâhirrahmânirrahîm…
فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ
Okunuşu: Fe-innehâ lâ ta’mel-ebsâru ve lâkin ta’mel-kulûbülletî fis-sudûr.
3. “Gerçek şu ki, gözler kör olmaz; fakat asıl kör olan, göğüslerin içindeki kalplerdir.”
(Hac Sûre-i Şerif’i, 46)
Bismillâhirrahmânirrahîm…
يَعْلَمُ خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَمَا تُخْفِي الصُّدُورُ
Okunuşu: Ya’lemu hâinetel-a’yüni ve mâ tuhfis-sudûr.
4. “O (Allah), gözlerin hainane bakışını da (göz ucuyla harama kaymasını da), göğüslerin gizlediğini de bilir.”
(Mü’min Sûre-i Şerif’i, 19)
Bismillâhirrahmânirrahîm…
ثُمَّ سَوَّاهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ ۖ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۚ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ
Okunuşu: Sümme sevvâhü ve nefeha fîhi min rûhihî ve ceale lekümüs-sem’a vel-ebsâra vel-ef’ideh; kalîlen mâ teşkurûn.
5. “Sonra ona biçim verdi ve ona ruhundan üfledi. Sizin için işitme (kulaklar), görme (gözler) ve idrak (kalpler) yarattı. Ne kadar az şükrediyorsunuz!”
(Secde Sûre-i Şerif’i, 9)
HADİS-İ ŞERİFLER IŞIĞINDA NAZAR VE GÖZYAŞI
Peygamber Efendimiz’in (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) Uyarıları
1. ŞEYTANIN ZEHİRLİ OKU
“Harama bakmak, şeytanın zehirli oklarından bir oktur. Kim Allah korkusundan dolayı onu terk ederse, Allah ona kalbinde tatlılığını hissedeceği bir iman (nuru) bahşeder.”
[Hâkim, el-Müstedrek]
2. ATEŞİN YAKMAYACAĞI İKİ GÖZ
“İki göz vardır ki, onlara cehennem ateşi dokunmaz: Allah korkusundan ağlayan göz ve Allah yolunda (vatanını korumak için) gece nöbet tutan göz.”
[Tirmizî, Fedâilü’l-Cihâd, 12]
3. GÖZLERİN ZİNASI
“Ademoğluna zinadan nasibi yazılmıştır; o buna mutlaka erişir. Gözlerin zinası harama bakmaktır. Kulakların zinası haramı dinlemektir…”
[Buhârî, İsti’zân, 12; Müslim, Kader, 21]
4. YOLUN HAKKI: GÖZÜ SAKINMAK
“(Sahabeler yolda otururken Resulullah uyardı): ‘Yolda oturmaktan sakının! Eğer mutlaka oturacaksanız yolun hakkını verin.’ ‘Yolun hakkı nedir?’ diye sordular. ‘Gözü haramdan sakınmak, eziyet veren şeyleri yoldan kaldırmak ve selamı almaktır’ buyurdu.”
[Buhârî, Mezâlim, 22]
5. MÜMİNİN FERASETİ
“Müminin ferasetinden (derin görüşünden ve basiretinden) sakının! Çünkü o, Allah’ın nuruyla bakar.”
[Tirmizî, Tefsir, 15]
LOKMAN HEKİM’DEN (A.S) ŞİFA ÖĞÜTLERİ
Bedeni ve Ruhu İhyâ Eden 5 Hikmet
“Ey oğul! Dünyanın süsüne ve harama karşı gözünü kapat ki, kalbinin gözü (basiretin) açılsın. Dışarıyı çok seyreden, kendi içini göremez olur.”
– Lokman Hekim
“Ey oğul! Başkalarının ayıplarını, kusurlarını aramak için gözlerini yorma. İnsanın kendi kusurlarını görmesi, gözünün önündeki en büyük hakikattir.”
– Lokman Hekim
“Ey oğul! Gökyüzüne, yıldızlara ve tabiata öylesine bakıp geçme. Akıllı olan, yarattıklarına bakıp Yaratıcı’nın azametini görebilendir (ibret nazarıdır).”
– Lokman Hekim
“Ey oğul! Kalbinin katılığından şikayet ediyorsan, gece vakti tenhada gözyaşı dök. Gözden süzülen bir damla yaş, kalpteki binlerce günah kirini temizler.”
– Lokman Hekim
“Ey oğul! Mal mülk sahiplerine hırsla ve imrenerek bakma. Zira toprak olunca padişahın gözü de fakirin gözü de aynı karıncaya yuva olur.”
– Lokman Hekim
GÜNÜN ORGAN TANITIMI: GÖZ VE GÖRME SİSTEMİ
Beynin Penceresi ve Nurlu Mercek
1. Fiziki İşlevi ve Organik Korunması (Maddi Detay)
Göz, 2 milyondan fazla çalışan parçasıyla evrendeki en gelişmiş kameradır. Işık, korneadan geçerek retinaya ulaşır ve beyne iletilerek görüntüye dönüşür. Göz kasları, bedenin en aktif kaslarıdır ve günde ortalama 100 bin kez hareket eder. Gözyaşı bezleri ise bu mucizevi camı her saniye yıkayıp mikroplardan korur.
Fiziki Korunma Yolları:
Fiziki Korunma Yolları:
- Mavi Işık Tehlikesi: Geceleri karanlıkta telefon/bilgisayar ekranına bakmak retinayı yıpratır ve uyku hormonu olan melatonini engeller. Ekranlardan yansıyan mavi ışıktan gözü korumak şarttır.
- 20-20-20 Kuralı: Yakına (ekrana, kitaba) uzun süre bakmak göz kaslarını kitler. Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 20 feet (yaklaşık 6 metre) uzağa bakarak göz kaslarını dinlendirmek gerekir.
- İsmid Sürmesi (Sünnet): Yatmadan önce göze hakiki ismid sürmesi çekmek, Peygamber Efendimiz’in (S.A.V) sünnetidir; gözü temizler, kirpikleri gürleştirir ve görmeyi keskinleştirir.
2. Tasavvuftaki Yeri ve Manevi Korunması (Manevi Detay)
Tasavvufta baş gözü kadar (basar), kalp gözü de (basiret) önemlidir. Baş gözü maddeyi, kalp gözü manayı (hakikati) görür. Eğer baş gözü haramla ve çirkinlikle dolarsa, o görüntüler direkt kalbe dökülür ve kalp gözünü kör eder.
Manevi Korunma Yolları:
Manevi Korunma Yolları:
- Gadd-ı Basar (Gözü Yere İndirmek): Özellikle çarşıda, pazarda, ekranda karşılaşılan haram görüntülere ilk bakış kazadır, ancak ikinci bakış ve süzmek kalbi oklayan günahtır. Gözü hemen haramdan çevirmek en büyük manevi iradedir.
- Ayıpları Örtmek: İnsanların kusurlarını aramak için bakan göz, şeytanın kamerasıdır. “Kim bir Müslümanın ayıbını örterse, Allah da kıyamette onun ayıbını örter” düsturuyla kusurlara karşı kör olmak gerekir.
- Ağlamak (Gözyaşı Temizliği): Dünyevi dertler için değil; işlenen günahlara pişmanlıkla, Allah’ın azametine karşı korku ve sevgiyle dökülen sıcak gözyaşları, kalbin üzerindeki siyah lekeleri yıkayıp atan en güçlü şifa suyudur.
GÜNLÜK SAĞLIK TAVSİYELERİ
- Yeşile ve Ufka Bakmak: Gözü dinlendiren en organik renk yeşildir. Sık sık doğaya, yeşil bitkilere ve ufuk çizgisine bakmak göz basıncını (tansiyonunu) düşürür.
- A Vitamini (Havuç, Havuç ve Yeşillik): Göz retinasını besleyen ve gece körlüğünü engelleyen A vitamini deposu besinleri (havuç, ıspanak, karalahana) sık tüketmek göz sağlığı için elzemdir.
- Gözyaşı Kuruluğu (Uyku): Gözler sadece uyku sırasında kapalı kalarak kendi kendini derinlemesine tamir eder ve nemlendirir. Kalitesiz ve az uyku göz kurumasına yol açar.
- Soğuk Su İle Yıkamak: Sabahları ve abdest alırken yüzü (özellikle göz kapaklarını) soğuk suyla yıkamak, göz çevresindeki kan dolaşımını hızlandırır ve zihni canlandırır.
Nefis Muhasebesi: Basiret ve Bakış Aynası
(Gözlerinizin nurunu ve nereye baktığınızı ölçmek için her gün kendinize sorun)
- Bugün dışarıda veya telefon ekranında haram bir görüntü karşıma çıktığında gözümü sakındım mı, yoksa nefsimin şehvetine uyup o zehirli okun kalbime girmesine izin mi verdim?
- Allah’ın bana verdiği bu nimetle; din kardeşimin kusurunu ve ayıbını cımbızla arar gibi arıyor muyum, yoksa onlara karşı merhamet gözlüğüyle mi bakıyorum?
- En son ne zaman işlediğim günahların utancıyla veya Rabbime duyduğum muhabbetle gözlerimden iki damla yaş süzüldü ve kalbimi temizledi?
- Kainata, gökyüzüne, uçan kuşa veya kendi bedenime bakarken “Bunları ne güzel yaratmış” diyerek Allah’ın kudretini (ibret nazarıyla) tefekkür ediyor muyum?
- Maddeyi gören gözlerimi koruduğum kadar, hakikati görecek olan kalp gözümün (basiretimin) açılması için Allah’a dua edip günahlardan sakınıyor muyum?
“Şifa Veren Yalnızca O’dur”
(Peygamber Efendimiz’in (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem) bilhassa gece teheccüd namazına kalktığında, bedenini ve ruhunu nurlandırması için Allah’a yalvardığı muazzam şifa duası – Müslim, Müsâfirîn 181)
Âmin, Yâ Rabbel Âlemin.
اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِي قَلْبِي نُورًا، وَفِي بَصَرِي نُورًا، وَفِي سَمْعِي نُورًا
Okunuşu: Allâhümmec’al fî kalbî nûrâ, ve fî basarî nûrâ, ve fî sem’î nûrâ.
“Allah’ım! Kalbime bir nur ver, gözüme (bakışlarıma ve basiretime) bir nur ver, kulağıma bir nur ver. (Beni her türlü manevi karanlıktan ve haramdan temizle.)”(Peygamber Efendimiz’in (Sallallâhu Aleyhi ve Sellem) bilhassa gece teheccüd namazına kalktığında, bedenini ve ruhunu nurlandırması için Allah’a yalvardığı muazzam şifa duası – Müslim, Müsâfirîn 181)
Âmin, Yâ Rabbel Âlemin.
