Şifahâne-i Rabbâni

Akıl ve Beyin: Tefekkür Merkezi ve İdrak Sırrı

GÜNLÜK MANEVİ REÇETE: İLİM VE HİKMET ZİKRİ

يَا عَلِيمُ يَا حَكِيمُ

“Yâ Alîm, Yâ Hakîm”

(Ey her şeyi bilen, ilmi her şeyi kuşatan ve her işi hikmetle, yerli yerince yapan **Allah’u Teâlâ**!)

Zihni Vesveselerden Temizlemek ve İdraki Açmak İçin (100+)

Bismillâhirrahmânirrahîm… Allâhümme salli alâ seyyidinâ Muhammed’in, ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim.

Akıl, **Allah’u Teâlâ**’nın insana bahşettiği en büyük nimet, imanın dayanağı ve insanı diğer mahlukattan ayıran ilahi bir nurdur. Beyin ise bu nurun dünyadaki işletim sistemi, tefekkürün fiziksel merkezidir. Tasavvufta akıl, nefsin dizginlerini tutan bir süvari gibidir; eğer akıl vahyin ışığıyla aydınlanmazsa “akl-ı maaş” (sadece dünyayı düşünen akıl) seviyesinde kalır, ancak maneviyatla yoğrulursa “akl-ı maad” (ahireti ve hakikati idrak eden akıl) mertebesine yükselir. Akıl ve beynin manevi afeti; vesvese, kötü niyet, şüphe, haset ve kibre kapılarak kendi acziyetini unutmaktır. Zihni bu kirlerden temizlemek; “Lâ havle…” kalesine sığınmak, her işte hayır aramak (hüsn-ü zan) ve kainatı bir kitap gibi okuyup tefekkür etmektir.

KUR’AN-I KERİM’DE AKIL VE TEFEKKÜR

Akıl Sahipleri İçin Ayetler

Bismillâhirrahmânirrahîm… أَفَلَا تَعْقِلُونَ Okunuşu: E fe lâ ta’kılûn. 1. “Hâlâ aklınızı kullanmayacak mısınız?” (Bakara Sûre-i Şerif’i, 44)

Bismillâhirrahmânirrahîm… إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ Okunuşu: İnne fî zâlike le âyâtin li kavmin yetefekkerûn. 2. “Şüphesiz bunda tefekkür eden (düşünen) bir topluluk için ibretler vardır.” (Ra’d Sûre-i Şerif’i, 3)

Bismillâhirrahmânirrahîm… وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ Okunuşu: Ve yüallimükümüllâh; vallâhu bi külli şey’in alîm. 3. “**Allah’u Teâlâ** size öğretiyor. **Allah’u Teâlâ** her şeyi hakkıyla bilendir.” (Bakara Sûre-i Şerif’i, 282)

Bismillâhirrahmânirrahîm… وَمَا يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ Okunuşu: Ve mâ yezzekkeru illâ ûlül-elbâb. 4. “…Bundan ancak temiz akıl sahipleri ibret alır.” (Bakara Sûre-i Şerif’i, 269)

Bismillâhirrahmânirrahîm… يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا Okunuşu: Yü’til-hikmete men yeşâu, ve men yü’tel-hikmete fe kad ûtiye hayran kesîrâ. 5. “O, hikmeti dilediğine verir. Kime hikmet verilmişse, şüphesiz ona çok büyük bir hayır verilmiştir.” (Bakara Sûre-i Şerif’i, 269)

HADİS-İ ŞERİFLER IŞIĞINDA ZİHİN VE NİYET

Bizim Peygamber Efendimiz’in (Aleyhisselâm) Uyarıları

1. TEFEKKÜRÜN DEĞERİ “Bir saat tefekkür etmek (Allah’ın kudretini ve yaratışını düşünmek), bir sene (nafile) ibadetten daha hayırlıdır.”

[Süyûtî, Câmiu’s-Sağîr]

2. AMEL VE NİYET “Ameller niyetlere göredir. Herkese niyet ettiği şey vardır (Zihin temizlenirse amel de temizlenir).”

[Buhârî, Bed’ü’l-Vahy, 1]

3. DİN AKILDIR “Kişinin dini aklı kadardır. Aklı olmayanın dini de yoktur (yani mükellef değildir).”

[Deylemî]

4. VESVESE VE İMAN “Zihne gelen kötü düşünceler (vesveseler) imanın göstergesidir; onlara değer vermediğiniz sürece size zarar vermez (zihninizi temiz tutun).”

[Müslim, Îmân, 209]

5. HİKMET MÜMİNİN YİTİĞİDİR “Hikmetli söz, müminin yitiğidir; onu nerede bulursa almaya daha layıktır.”

[Tirmizî, İlim, 19]

BİZİM LOKMAN HEKİM’DEN (Aleyhisselâm) ŞİFA ÖĞÜTLERİ

Bedeni ve Ruhu İhyâ Eden 5 Hikmet

“Ey oğul! Akıl bir nurdur, onu günah karanlığıyla söndürme. Zira kararan bir akıl, yolunu bulamaz ve nefsin uçurumuna yuvarlanır.”