BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM.ESTAĞFİRULLÂH EL AZÎM.LÂ İLÂHE İLLALLAH.ALLAHLÂ İLÂHE İLLÂ ENTE, SÜBHÂNEKE İNNÎ KUNTU MİNE’Z-ZÂLİMÎN.BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM.ESTAĞFİRULLÂH EL AZÎM.LÂ İLÂHE İLLALLAH.ALLAHLÂ İLÂHE İLLÂ ENTE, SÜBHÂNEKE İNNÎ KUNTU MİNE’Z-ZÂLİMÎN.
Surelerin Özellikleri Serisi

SÂD SURESİ

“Sabır, İmtihan ve Ne Güzel Kuldur O!”
Anlamı
Sâd Harfi
İniş Yeri
Mekke
Ayet Sayısı
88 Ayet
Cüz
23. Cüz
Konusu
Hak’ka Yöneliş
Davud, Süleyman ve Eyyub (a.s)
Ne Güzel Kul (Ni’mel Abd): Allah Teâlâ bu surede; hem büyük bir mülke ve güce sahip olan Davud ve Süleyman’ı, hem de büyük bir hastalık ve darlık çeken Eyyub’u (a.s) aynı sıfatla övmüştür: “O ne güzel kuldur! Şüphesiz o, daima Allah’a yönelirdi.”
İmtihanın İki Yüzü: Bu sure, varlığın (mülk/iktidar) da yokluğun (hastalık/bela) da birer imtihan olduğunu; asıl başarının her durumda Allah’a yönelmek (Evvâb olmak) olduğunu öğretir.
Ayrıca Davud’un duvardan atlayan davacıları ve Süleyman’ın atlarla imtihanı gibi ince detayları anlatır.
30 Bölümde Surenin Özeti
1
Zikir Dolu Kur’an “Sâd. Zikir (öğüt ve şeref) dolu Kur’an’a andolsun.”
2
Gurur ve Ayrılık İnkar edenler boş bir gurur ve derin bir ayrılık içindedirler.
3
Helak Olanlar Onlardan önce nice nesilleri helak ettik. Feryat ettiler ama kurtuluş vakti geçmişti.
4
Yalancı Sihirbaz İçlerinden bir uyarıcı gelmesine şaşırdılar ve “Bu yalancı bir sihirbazdır” dediler.
5
Tek İlah mı? “İlahları tek bir ilah mı yaptı? Doğrusu bu çok şaşılacak bir şey!” dediler.
6
İlahlarınıza Sahip Çıkın İleri gelenleri: “Yürüyün, ilahlarınıza bağlılıkta direnin, istenen budur” dediler.
7
Hazineler Kimin? Yoksa mutlak güç sahibi ve lütfu bol Rabbinin rahmet hazineleri onların yanında mı?
8
Küçük Bir Ordu Onlar (müşrikler), şurada bozguna uğratılacak derme çatma bir ordudur.
9
Öncekiler de Yalanladı Nuh kavmi, Âd, Kazıklar sahibi Firavun, Semud, Lut kavmi ve Eyke halkı da yalanladı.
10
Tek Bir Çığlık Bunlar, gecikmesi olmayan tek bir korkunç sese (kıyamet suruna) bakıyorlar.
11
Davud’u (a.s) Hatırla Söylediklerine sabret ve güçlü kulumuz Davud’u hatırla. O, daima Allah’a yönelirdi.
12
Dağlar ve Kuşlar Biz dağları onun emrine verdik; akşam ve sabah onunla tesbih ederlerdi. Kuşlar da öyle.
13
Mülk ve Hikmet Onun mülkünü güçlendirdik; ona hikmet ve “Fasl-ı Hitab” (güzel ve etkili konuşma/hüküm) verdik.
14
Davacıların Gelişi Sana davacıların haberi geldi mi? Hani duvardan tırmanıp mihraba (Davud’un odasına) girmişlerdi.
15
99 Koyun Meselesi “Kardeşimin 99 koyunu, benim 1 koyunum var. Onu da bana ver dedi ve beni bastırdı.”
16
Davud’un Hükmü Davud: “Senin koyununu isteyerek sana zulmetmiştir” dedi. Sonra kendisinin imtihan edildiğini anladı.
17
Secde ve Tövbe Hemen Rabbinden bağışlanma diledi, rükû ederek secdeye kapandı ve tövbe etti.
18
Yeryüzü Halifesi “Ey Davud! Seni yeryüzünde halife yaptık. İnsanlar arasında adaletle hükmet, hevana uyma.”
19
Boşuna Yaratmadık “Biz göğü, yeri ve arasındakileri boşuna (batıl olarak) yaratmadık. Bu, inkar edenlerin zannıdır.”
20
Mümin ile Facir Biz iman edip salih amel işleyenleri, yeryüzünde bozgunculuk yapanlarla bir mi tutacağız?
21
Mübarek Kitap Bu, ayetlerini düşünsünler ve akıl sahipleri öğüt alsınlar diye sana indirdiğimiz mübarek bir kitaptır.
22
Süleyman ve Atlar Akşamüzeri kendisine safkan koşu atları sunuldu. “Mal sevgisi beni Rabbimi anmaktan alıkoydu” dedi.
23
Tahtın Üzerindeki Ceset Andolsun biz Süleyman’ı imtihan ettik, tahtının üzerine bir ceset bıraktık. Sonra o tövbe ile yöneldi.
24
Benzersiz Mülk “Rabbim! Beni bağışla ve bana benden sonra kimseye nasip olmayacak bir mülk ver.”
25
Eyyub’un Nidası Kulumuz Eyyub’u da hatırla. Rabbine: “Şeytan bana bir yorgunluk ve azap dokundurdu” diye seslenmişti.
26
Ayağını Vur! “Ayağını yere vur! İşte yıkanılacak ve içilecek soğuk bir su” dedik.
27
Yemin ve Demet “Eline bir demet sap al, onunla vur ve yeminini bozma.” Biz onu sabırlı bulduk. O ne güzel kuldu!
28
Seçkin Kullar İbrahim, İshak ve Yakub… Onları “Yurdu (ahireti) düşünme” özelliğiyle arındırıp seçkin kıldık.
29
Adn Cennetleri Takva sahipleri için güzel bir dönüş yeri, kapıları onlara açılmış Adn cennetleri vardır.
30
Büyük Haber (Neba-i Azim) De ki: “Bu (Kur’an ve Kıyamet) büyük bir haberdir; ama siz ondan yüz çeviriyorsunuz.”
Fazileti ve Hadis-i Şerifler
“Allah’a en sevgili namaz Davud’un (a.s) namazı, en sevgili oruç da Davud’un orucudur. O, gecenin yarısını uyur, üçte birinde kalkar ibadet ederdi. Bir gün oruç tutar, bir gün tutmazdı.”
Hz. Muhammed (s.a.v) | (Buhârî, Teheccüd)
Sâd Suresi’nin secde ayeti (24. Ayet) okununca Peygamberimiz (s.a.v) secde eder ve şöyle derdi: “Allah’ım! Bu secde sebebiyle bana katında bir sevap yaz, benden bir günahı sil.”
(Tirmizî, Deavât)
“Senin Rabbin dilediğini yaratır ve seçer” ayeti gereği, Allah peygamberleri seçmiş ve onları çeşitli imtihanlardan (hastalık, mülk, adalet) geçirmiştir. Sâd Suresi bu seçilmişliğin destanıdır.
(Tefsir Kaynakları)
Peygamberimiz (s.a.v), Hz. Eyyub’un hastalığı hakkında: “O, on sekiz yıl belada kaldı. Yakınları ve uzakları onu terk etti, sadece iki kardeşi ona gelip giderdi” buyurmuştur.
(Ebu Ya’la, Müsned)
Hz. Süleyman’ın Duası (Sâd 35)
“Rabbigfir lî veheb lî mülken lâ yenbağî li ehadin min ba’dî, inneke entel vehhâb.”
(Rabbim! Beni bağışla ve bana benden sonra kimseye layık olmayacak bir mülk bahşet. Şüphesiz Sen, çokça bağışlayansın.)
ÂMİN

SÂD SURESİ KISSALARI

“Peygamberlerin İmtihanı, Tövbesi ve Sabrı”

01

Duvarı Aşan Davacılar

Ayetler: 21 – 25

Hz. Davud (a.s), ibadetgahında (mihrabında) yalnız kalıp ibadet etmek istediği bir sırada, iki adam duvarı tırmanarak ansızın yanına girdi. Davud (a.s) onlardan korktu. Onlar, “Korkma! Biz birbirine haksızlık eden iki davacıyız, aramızda adaletle hükmet” dediler.

Biri şöyle dedi: “Bu kardeşimin 99 koyunu var, benimse bir tek koyunum var. Buna rağmen ‘Onu da bana ver (kefil et)’ dedi ve tartışmada beni yendi.” Hz. Davud, diğer tarafı dinlemeden hemen hüküm verdi: “Andolsun ki senin koyununu kendi koyunlarına katmak istemekle sana zulmetmiştir.”

Ancak o anda Davud (a.s), bunun Allah’tan bir imtihan olduğunu anladı (acele hüküm verdiği veya kendi hayatına bir gönderme olduğu için). Hemen Rabbinden bağışlanma diledi, rükû ederek secdeye kapandı ve tövbe ile Allah’a yöneldi.

Kıssadan Hisse
Peygamberler bile olsa imtihan edilirler. Hata yapınca hemen fark edip, secde ve tövbe ile (İnâbe) Allah’a yönelmek, Allah’a yakınlığın (kurbiyetin) anahtarıdır.
02

“Mülk Sevgisi Beni Oyaladı”

Ayetler: 30 – 40

Hz. Süleyman’a (a.s) bir ikindi vakti, üç ayağı üzerinde durup bir ayağını tırnağı üzerine diken, çalımlı ve safkan koşu atları sunuldu. Süleyman (a.s) atları seyrederken güneş battı (ikindi namazı vaktini geçirdi veya evradından kaldı).

Hatası fark edince: “Gerçekten ben, mal sevgisini Rabbimi anmaktan dolayı tercih ettim!” dedi. Atları geri getirtti ve (Allah rızası için onları feda ederek) bacaklarını ve boyunlarını sıvazladı (kurban etti veya vakfetti). Allah’u Teâlâ, onun bu samimi yönelişine karşılık, rüzgarı emrine verdi; rüzgar onun istediği yere yumuşakça eserdi.

Kıssadan Hisse
İnsan, elindeki nimetler (mal, mülk, hobi) yüzünden Allah’ı zikretmeyi ihmal etmemelidir. Allah için bir şeyden vazgeçene, Allah daha hayırlısını (Rüzgar gibi mucizevi imkanları) verir.
03

“Ayağını Yere Vur!”

Ayetler: 41 – 44

Sabır kahramanı Hz. Eyyub (a.s), uzun süren hastalığı, malını ve ailesini kaybetmesi üzerine Rabbine şöyle seslendi: “Şeytan bana bir yorgunluk ve azap dokundurdu.” (Hastalığı Allah’a değil, edeben şeytana nispet etti).

Allah’u Teâlâ ona vahyetti: “Ayağını yere vur! İşte hem yıkanılacak hem de içilecek soğuk bir su.” Eyyub (a.s) denileni yaptı, o suyla yıkandı ve içti. Allah onun bütün hastalıklarını giderdi, ona ailesini ve bir o kadarını daha rahmet olarak geri verdi. Yemini gereği eşine vurması gerekiyordu; Allah, “Eline bir demet sap al, onunla vur ve yeminini bozma” diyerek ona bir kolaylık sağladı.

Kıssadan Hisse
Bela ne kadar ağır olursa olsun, sabır ve edeple yapılan dua icabet bulur. Allah, salih kullarına darlıktan sonra mutlaka bir çıkış yolu (ferec) yaratır.
04

İlk Irkçılık: “Ben Ondan Hayırlıyım”

Ayetler: 71 – 85

Allah, Hz. Adem’i çamurdan yaratıp ruhundan üfleyince meleklere “Ona secde edin” buyurdu. İblis hariç hepsi secde etti. Allah, “Seni secde etmekten alıkoyan nedir?” diye sorunca İblis o meşhur kibirli cevabını verdi:

“Ben ondan daha hayırlıyım (üstünüm). Beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın.”

Bu kıyas ve kibir, onun ebediyen kovulmasına (Racîm) sebep oldu. İblis mühlet istedi ve “Senin izzetine yemin olsun ki, onların hepsini azdıracağım; ancak ihlaslı kulların müstesna” dedi.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Menu
Sahabiler