Peygamberimiz (s.a.v), Mekke’nin Fethi için gizlice hazırlık yapıyordu. Sahabelerden Hâtıb b. Ebî Beltea, Mekke’deki akrabalarını korumak düşüncesiyle, Kureyşlilere bir kadın aracılığıyla gizli bir mektup gönderdi. Cebrail (a.s) durumu Peygamberimize bildirdi. Hz. Ali ve arkadaşları, kadını yolda yakalayıp mektubu buldular.

Hâtıb huzura getirilince: “Ey Allah’ın Resulü! Vallahi ben dinden dönmedim. Sadece Mekke’de akrabalarımı koruyacak bir elim olsun istedim” dedi. Hz. Ömer, “Münafıklık etti, boynunu vurayım” dedi. Ancak Peygamberimiz: “O Bedir ehlindendir. Allah Bedir ehline bakıp ‘Dilediğinizi yapın, sizi affettim’ demiş olabilir” buyurdu.

Allah bu olay üzerine şu ayeti indirdi: “Ey iman edenler! Benim de düşmanım, sizin de düşmanınız olanları dost (veli) edinmeyin.”

Hudeybiye Barışı’na göre, Mekke’den Medine’ye kaçan Müslümanlar iade edilecekti. Ancak mümin kadınlar hicret edip gelince, Allah onların iade edilmesini yasakladı. Sure ismini bu ayetten alır: “Ey iman edenler! Mümin kadınlar hicret ederek size geldiklerinde onları imtihan edin.”

İmtihan şuydu: Bu kadınlar kocalarına kızdıkları için mi, dünyalık için mi, yoksa sadece Allah ve Resulü sevgisi için mi gelmişlerdi? Yemin ettirilerek samimiyetleri ölçüldü. İmanları tasdik edilince, kâfir kocalarına geri verilmediler. Çünkü iman ile küfür arasında nikah bağı kalmamıştı.

Allah’u Teâlâ, müminlere dost ve düşman ölçüsünü verirken Hz. İbrahim’i örnek gösterir. İbrahim (a.s) ve beraberindekiler, kavimlerine şöyle meydan okumuşlardı:

“Biz sizden ve Allah’tan başka taptıklarınızdan uzağız (beriyiz). Sizi tanımıyoruz. Siz Allah’a tek olarak iman edinceye kadar, bizimle sizin aranızda ebedi bir düşmanlık ve öfke başlamıştır.”

İbrahim (a.s) sadece babası için bir istisna yapmış, onun için mağfiret dilemişti. Ancak babasının Allah düşmanı olduğu kesinleşince ondan da uzaklaştı. Bu tavır, Tevhidin “Lâ” (Hayır/Red) kısmıdır.