Gönül Sultanları
Kâinatın Merkezi: Merkez Efendi Hz.
Bismillahirrahmânirrahîm.
Allahümme salli alâ seyyidina Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim.
Allahümme salli alâ seyyidina Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim.
“Şimdi âlemin sahibi sen olsan neyi değiştirirdin?” sorusuna verdiği muazzam cevapla, kâinatın nizamındaki ilahi adaleti gören; Manisa’dan İstanbul’a uzanan bir şifa ve irfan köprüsü…
📜 Hayatı ve İmtihanı
Denizli’den Payitahta
Asıl adı Musa Muslihuddin’dir. 1463 yılında Denizli’de doğmuştur. İlk tahsilini memleketinde tamamladıktan sonra İstanbul’a gelmiş, Bursa ve Karaman’da müderrislik yapmıştır. Ancak gönlü ilahi aşk ile yanınca Sümbül Efendi’nin dergahına intisap etmiştir.
Neden Merkez Efendi?
Mürşidi Sümbül Efendi, üç talebesine sordu: “Eğer Allah (c.c.) bu âlemin idaresini size verseydi ne yapardınız?” Birincisi “Zalimleri yok ederdim”, ikincisi “Kötülükleri kaldırırdım” dedi. Sıra Musa Efendi’ye gelince boynunu büktü: “Efendim, her şey yerli yerinde, her şey merkezindedir. Ben hiçbir şeye dokunmaz, her şeyi merkezinde bırakırdım.” Bu derin cevap üzerine hocası; “Sen işin merkezini bulmuşsun” diyerek ona “Merkez” lakabını verdi.
Mesir Macunu
Manisa’da görev yaptığı sırada, Kanuni Sultan Süleyman’ın annesi Hafsa Sultan hastalanınca, 41 çeşit baharattan hazırladığı “Mesir Macunu” ile şifasına vesile olmuştur. Bu gelenek yüzyıllardır devam eden bir şifa bayramına dönüşmüştür.
💎 Manevi Portre: Rıza ve Nizam
İlahi Adalet
Merkez Efendi’nin yolu “Rıza” yoludur. O, dünyada gördüğü her olayın (hayır veya şer) Allah’ın bir hikmetiyle “merkezinde” cereyan ettiğini bilir. İtiraz etmez, hikmeti arar. Ona göre kainatta tesadüf yoktur, tevafuk ve nizam vardır.
Halka Hizmet
Hem bedeni hem ruhu tedavi eden bir hekim gibidir. Manisa’da hastaları iyileştirmiş, İstanbul’da ise manevi hastalıklara (günah, gaflet) şifa olmuştur. Kocamustafapaşa ve Zeytinburnu’ndaki dergahı, fakirlerin ve gariplerin sığınağı olmuştur.
🌹 Lisan-ı Hâlinden: Her Şey Merkezinde
Sorma bana nizamı, alem durur dengede,
Ne eksik ne fazladır, her şey kendi renginde.
Şer sandığın hayırdır, perdeyi kaldır da bak,
Kainatın çarkını, çeviriyor Yüce Hak.
Sümbül Efendi sordu, sırrı eyledim beyan,
Her zerre merkezinde, budur hikmet-i ayan.
Dokunma sen nizama, haddini bil ey kulum,
Rıza makamı derler, işte budur benim yolum.
Şifa sunduk kullara, Mesir oldu adımız,
Hakka kulluk etmektir, dünyadaki tadımız.
Topkapı sur dışında, bekleriz kıyameti,
Rabbim bizden ayırma, lütfunu ve rahmeti.
📚 Eserleri
Merkez Efendi Hazretleri, tıp ve tasavvuf ilimlerinde derinleşmiştir. Şiirleri ve ilahileri mevcuttur ancak en büyük eseri, yetiştirdiği talebeler ve başlattığı şifa geleneğidir.
- Mesir Geleneği: Tıbbi bilgisini halkın hizmetine sunduğu, yaşayan bir eserdir.
- İlahiler: Halveti yolunun neşesini yansıtan bestelenmiş ilahileri vardır.
🕌 Vefatı ve Ebedi İstirahatgâhı
İstanbul’un manevi direklerinden Merkez Efendi, 1552 (Hicri 959) yılında, kürsüde Kur’an okurken Hakk’a yürümüştür.
Kabri, İstanbul Zeytinburnu‘nda, Topkapı surlarının dışındaki Merkez Efendi Camii ve Külliyesi’ndedir. Yanındaki tarihi mezarlık ve çilehane, bugün de huzur arayanların durağıdır.
Rabbim merkezinden şaşırtmasın.
Kabri, İstanbul Zeytinburnu‘nda, Topkapı surlarının dışındaki Merkez Efendi Camii ve Külliyesi’ndedir. Yanındaki tarihi mezarlık ve çilehane, bugün de huzur arayanların durağıdır.
Rabbim merkezinden şaşırtmasın.
Hikmet, Rıza ve Şifa…
Allah (c.c.) okuduğunuz Fatiha’yı kabul buyursun.
Merkez Efendi Hazretleri’nin ruhu şâd olsun.
Amin.
Merkez Efendi Hazretleri’nin ruhu şâd olsun.
Amin.
