KUR’AN-I KERİM KISSALARI
LOKMAN SURESİ: LOKMAN HEKİM’İN ÖĞÜTLERİ
Bismillahirrahmânirrahîm.
Allahümme salli alâ seyyidina Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim.
HİKMETİN ÖZÜ VE BABA NASİHATİ
Lokman Hekim, peygamber olup olmadığı tartışmalı olan (çoğunluğa göre veli/bilge kişi), Allah’u Teala‘nın kendisine “Hikmet” (eşyanın hakikatini bilme ve isabetli karar verme yetisi) bahşettiği salih bir zattı. Siyah tenli, Habeşistanlı bir köle olduğu rivayet edilir; ancak hikmetiyle sultanlara taç olmuştur.
Allah, ona verdiği hikmetin şükrü olarak oğluna nasihat etmesini murad etmiş ve bu nasihatleri Kur’an’da ebedileştirmiştir. Lokman Hekim, oğluna şefkatle “Yavrucuğum” diyerek söze başlar ve ilk olarak imanın temelini atar:
Allah, ona verdiği hikmetin şükrü olarak oğluna nasihat etmesini murad etmiş ve bu nasihatleri Kur’an’da ebedileştirmiştir. Lokman Hekim, oğluna şefkatle “Yavrucuğum” diyerek söze başlar ve ilk olarak imanın temelini atar:
…يَا بُنَيَّ لَا تُشْرِكْ بِاللّٰهِۜ اِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظ۪يمٌ
“…Yâ buneyye lâ tuşrik billâh, inneş şirke le zulmun azîm.”
“…’Yavrucuğum! Allah’a ortak koşma. Çünkü şirk (Allah’a ortak koşmak), şüphesiz çok büyük bir zulümdür.'”
(Lokman Suresi, 13)
Sonra Allah’ın ilminin sınırsızlığını, hardal tanesi misaliyle anlatarak oğluna “mürakabe” (her an gözetlenme) bilincini aşılar:
يَا بُنَيَّ اِنَّهَٓا اِنْ تَكُ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ ف۪ي صَخْرَةٍ اَوْ فِي السَّمٰوَاتِ اَوْ فِي الْاَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللّٰهُۜ…
“Yâ buneyye innehâ in teku miskâle habbetin min hardalin fe tekun fî sahratin ev fîs semâvâti ev fîl ardı ye’ti bihallâh…”
“‘Yavrucuğum! Yaptığın iş (iyilik veya kötülük), bir hardal tanesi ağırlığında bile olsa ve bu, bir kayanın içinde veya göklerde yahut yerin derinliklerinde bulunsa, Allah onu mutlaka (kıyamet günü) ortaya çıkarır…'”
(Lokman Suresi, 16)
İman ve bilinçten sonra, sıra sosyal hayata ve ahlaka gelir. Lokman Hekim, oğluna namazı kılmasını, iyiliği emredip kötülükten sakındırmasını ve bu yolda başına geleceklere sabretmesini öğütler. Son olarak da “Kibirlenme ve sesini yükseltme” diyerek adabı öğretir:
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْاَرْضِ مَرَحاًۜ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍۚ
“Ve lâ tusa’ir haddeke linnâsi ve lâ temşi fîl ardı merahâ, innallâhe lâ yuhibbu kulle muhtâlin fehûr.”
“Küçümseyerek insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Zira Allah, kendini beğenmiş övünüp duran kimseleri asla sevmez.”
(Lokman Suresi, 18)
❞
Hikmet; doğru zamanda, doğru sözü, doğru şekilde söylemektir. Lokman Hekim, oğluna dünyalık servet değil, dünya ve ahiret saadetini kazandıracak bir “hayat kılavuzu” bırakmıştır. En kötü ses “eşek sesi” (bağırıp çağırma) diyerek nezaketi, hardal tanesi diyerek de Allah’ın hassas terazisini öğretmiştir.
🌹 Peygamberimiz Hazreti Muhammed Mustafa
Sallallahu Aleyhi ve Sellem’den 🌹
Sallallahu Aleyhi ve Sellem’den 🌹
Resûlullah (s.a.v), hikmetin değerini şöyle ifade etmiştir:
“Hikmet, müminin yitiğidir. Onu nerede bulursa almaya en çok hak sahibi olan odur.”
(Lokman (a.s) bir köle olsa da hikmeti sebebiyle Kur’an’da adı sureye verilmiş ve kıyamete kadar övülmüştür.)
(Tirmizî, İlim, 19)
“Hikmet, müminin yitiğidir. Onu nerede bulursa almaya en çok hak sahibi olan odur.”
(Lokman (a.s) bir köle olsa da hikmeti sebebiyle Kur’an’da adı sureye verilmiş ve kıyamete kadar övülmüştür.)
KISSA BİZE NE ÖĞRETTİ?
Ebeveynlik Görevi: Anne babanın en büyük görevi, çocuğunun karnını doyurmak değil, kalbini iman ve hikmetle doyurmaktır.
Şirk Zulümdür: Şirk, sadece bir inanç hatası değil, hakkı sahibine vermemek olduğu için “büyük bir zulümdür”.
Allah’ın Gözetimi: Çocuğa, gizli yerde de olsa Allah’ın onu gördüğü (hardal tanesi) bilinci verilmelidir. Bu, oto-kontrolü sağlar.
Nezaket ve Tevazu: Yürüyüşte, bakışta ve ses tonunda ölçülü olmak (bağırmamak, böbürlenmemek) İslam ahlakının gereğidir.
Ey Rabbimiz! Bize ve evlatlarımıza hikmet ver… 🌹
Hakikat: “Kime hikmet verilmişse, ona çok büyük bir hayır verilmiş demektir.” (Bakara Suresi, 269)
Dua: “Allah’ım! Bize hakkı hak olarak göster ve ona uymayı nasip et. Batılı batıl olarak göster ve ondan sakınmayı nasip et.”
Âmin, Yâ Hakîm.
Dua: “Allah’ım! Bize hakkı hak olarak göster ve ona uymayı nasip et. Batılı batıl olarak göster ve ondan sakınmayı nasip et.”
Âmin, Yâ Hakîm.
Amin amin amin 🤲🏻🌺