BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM.ESTAĞFİRULLÂH EL AZÎM.LÂ İLÂHE İLLALLAH.ALLAHLÂ İLÂHE İLLÂ ENTE, SÜBHÂNEKE İNNÎ KUNTU MİNE’Z-ZÂLİMÎN.BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM.ESTAĞFİRULLÂH EL AZÎM.LÂ İLÂHE İLLALLAH.ALLAHLÂ İLÂHE İLLÂ ENTE, SÜBHÂNEKE İNNÎ KUNTU MİNE’Z-ZÂLİMÎN.
Surelerin Özellikleri Serisi

LEYL SURESİ

“Geceye Yemin ve İki Farklı Çaba”
Anlamı
Gece
İniş Yeri
Mekke
Ayet Sayısı
21 Ayet
Cüz
30. Cüz
Konusu
İnfak ve Cimrilik
Kolaylaştırılan ve Zorlaştırılan Yol
Çabaların Farklılığı: Allah’u Teâlâ geceye, gündüze ve yaratılışa yemin ederek başlar: “Şüphesiz sizin çabalarınız darmadağınıktır (çeşit çeşit hedefler içindir).” (Leyl, 4).
Cömertlik ve Cimrilik: Kim verir (infak eder) ve Allah’tan sakınırsa, Allah ona en kolay yolu (cenneti/hayrı) kolaylaştırır. Kim de cimrilik eder ve kendini Allah’a muhtaç görmezse, Allah ona en zor yolu (cehennemi/şerri) kolaylaştırır.
“Malı, helak olduğu zaman ona fayda vermez.” (Leyl, 11).
Surenin Özeti (21 Ayet)
1
Geceye Yemin (Karanlığıyla ortalığı) bürüdüğü zaman geceye andolsun.
2
Gündüzün Işıması Açılıp aydınlandığı zaman gündüze andolsun.
3
Erkek ve Dişi Erkeği ve dişiyi (bu zıtlık ve uyum içinde) yaratana andolsun.
4
Farklı Çabalar Şüphesiz sizin işleriniz (çabalarınız, hedefleriniz) darmadağınıktır.
5
Veren ve Sakınan Kim (Allah için) verir ve (günahlardan) sakınırsa…
6
Tasdik Eden Ve en güzel olanı (Kelime-i Tevhidi / Cenneti) doğrularsa…
7
Kolay Yol Biz ona en kolay olanı (hayrı ve cenneti) kolaylaştırırız.
8
Cimri Olan Ama kim cimrilik eder ve kendini (Allah’a) muhtaç görmezse (Müstağni)…
9
Yalanlayan Ve en güzel olanı yalanlarsa…
10
Zor Yol Biz de ona en zor olanı (şerri ve cehennemi) kolaylaştırırız.
11
Malı Kurtarmaz Helak olduğu (çukura düştüğü) zaman malı ona hiçbir fayda vermez.
12
Hidayet Bize Ait Şüphesiz doğru yolu göstermek bize aittir.
13
Dünya ve Ahiret Ahiret de dünya da şüphesiz bizimdir.
14
Alevli Ateş Ben sizi, alevler saçan bir ateşe karşı uyardım.
15
Bedbaht (Eşkâ) Ona, ancak en bedbaht (en mutsuz) olan girer.
16
Yüz Çeviren O ki, yalanlamış ve (Haktan) yüz çevirmiştir.
17
Takva Sahibi (Etkâ) En çok sakınan (takva sahibi) ise ondan (ateşten) uzaklaştırılacaktır.
18
Arınmak İçin Veren O ki, malını vererek temizlenir (arınırdı).
19
Karşılık Beklemez Onun yanında, (yaptığı iyiliğe) karşılık verilecek hiç kimsenin bir nimeti (minneti) yoktur.
20
Rabbinin Rızası O, sadece Yüce Rabbinin rızasını (Vechini) kazanmak için verir.
21
Hoşnut Olacak Ve o (kul), ileride (Rabbinden ve mükafatından) mutlaka hoşnut olacaktır.
Fazileti ve Hadis-i Şerifler
Bu surenin son ayetleri (17-21), servetini köleleri (Bilal-i Habeşi gibi) azad etmek ve İslam’a yardım etmek için harcayan Hz. Ebubekir (r.a) hakkında inmiştir. O, “Etkâ” (En çok sakınan) sıfatıyla övülmüştür.
(Hakim, Müstedrek; Tefsir-i İbn Kesir)
“Kim malını Allah yolunda harcarsa, Allah ona hem dünyada hem ahirette kolaylık sağlar. Kim de cimrilik ederse, Allah ona zorlukları kolaylaştırır (yani onu zor ve çetin yollara sürükler).”
(Buhârî, Tefsir)
“Yarım hurma ile de olsa kendinizi ateşten koruyun.” (İnfakın azına çoğuna bakılmaksızın, samimiyetle verilmesinin önemine işaret).
(Buhârî, Zekât 10)
“Cömert insan; Allah’a yakın, insanlara yakın, cennete yakın ve cehennemden uzaktır. Cimri ise; Allah’tan uzak, insanlardan uzak, cennetten uzak ve cehenneme yakındır.”
(Tirmizî, Birr 40)
Rıza ve Kolaylık Duası (Leyl 5-7, 21)
“Allah’ım! Bizi Senin rızan için veren, günahlardan sakınan ve en güzeli (İslam’ı) tasdik edenlerden eyle. Bize cennet yolunu kolaylaştır, cehennem yolunu zorlaştır. Bizi Senden razı, Senin de bizden razı olduğun kullarından kıl.”
ÂMİN

LEYL SURESİ KISSALARI

“Gece ve Gündüz Gibi Farklı Çabalar”

01

Kolaylaştırılan ve Zorlaştırılan Yol

Ayetler: 5 – 10

Allah’u Teâlâ, geceye ve gündüze yemin ederek insanların çabalarının darmadağınık olduğunu bildirir. Sonra hayatın en büyük sırrını açıklar:

“Kim (Allah için) verir ve (günahlardan) sakınırsa, ve en güzel olanı (Kelime-i Tevhidi/Cenneti) tasdik ederse; Biz de ona en kolay olanı (hayrı ve cenneti) kolaylaştırırız.” Yani iyilik yapana, daha büyük iyilikler yapma kapısı açılır.

“Ama kim cimrilik eder ve kendini (Rabbine) muhtaç görmezse (müstağni), ve en güzel olanı yalanlarsa; Biz de ona en zor olanı (şerri ve cehennemi) kolaylaştırırız.” Günah işleyip tövbe etmeyene de, başka günahları işlemek kolay gelir. Bu, ilahi bir kanundur.

Kıssadan Hisse
İyilik iyiliği, kötülük kötülüğü çeker. Allah yolunda harcayanın yolu açılır, cimrilik edenin yolu tıkanır. Kader, kulun seçimine göre şekillenir.
02

“En Çok Sakınan” (El-Etkâ)

Ayetler: 17 – 21

Müşrikler, Bilal-i Habeşi gibi zayıf ve köle olan Müslümanlara ağır işkenceler yapıyorlardı. Hz. Ebubekir (r.a), büyük servetini harcayarak bu köleleri satın alıp Allah rızası için azad ediyordu. Babası Ebu Kuhafe ona: “Oğlum, madem köle azad ediyorsun, bari işe yarar güçlü olanları al da seni korusunlar, zayıfları alıyorsun” dedi.

Hz. Ebubekir: “Babacığım! Ben (bu işi yaparak) sadece Allah katındakini istiyorum” dedi. Bunun üzerine Allah, onu öven şu ayetleri indirdi:

“En çok sakınan (el-Etkâ), o ateşten uzaklaştırılacaktır. O ki, malını vererek temizlenir. Onun yanında, (yaptığı iyiliğe) karşılık verilecek kimsenin bir nimeti (minneti) yoktur. O, sadece Yüce Rabbinin rızasını (Vechini) kazanmak için verir. Ve o (kul), ileride (Rabbinden) mutlaka hoşnut olacaktır.”

Kıssadan Hisse
Gerçek cömertlik, birinden menfaat bekleyerek veya bir borcu ödemek için değil; sadece ve sadece Allah’ın rızasını (Vechullah) gözeterek vermektir.
03

Ateşe Girecek Olan (El-Eşkâ)

Ayetler: 11 – 16

Hz. Ebubekir gibi cömertlerin karşısında, malını sıkı sıkı tutup cimrilik eden, hakkı yalanlayan ve peygamberden yüz çevirenler vardır. Surede bunlara “El-Eşkâ” (En bedbaht/En mutsuz) denilmiştir.

Allah uyarır: “Ben sizi alevler saçan bir ateşe karşı uyardım. O ateşe ancak (hakkı) yalanlayan ve yüz çeviren o en bedbaht kimse girer.” Ve o gün geldiğinde, “Malı, helak olduğu (çukura düştüğü) zaman ona hiçbir fayda vermez.” Biriktirdiği servet, onu o ateşten kurtaramaz.

04

Başlangıç da Son da O’nundur

Ayetler: 12 – 13

İnsanlar bazen “Neden herkes doğru yolu bulamıyor?” diye sorarlar. Allah’u Teâlâ bu surede sorumluluğu ve mülkiyeti açıkça beyan eder:

“Şüphesiz doğru yolu göstermek Bize aittir. Ve şüphesiz ahiret de dünya da Bizimdir.”

Yani Allah yolu göstermiş, peygamber ve kitap göndermiştir. Seçim kulundur. Dünya da ahiret de Allah’ın mülkü olduğu için, O’nun mülkünde O’nun koyduğu kurallar geçerlidir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Menu
Sahabiler