BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM.ESTAĞFİRULLÂH EL AZÎM.LÂ İLÂHE İLLALLAH.ALLAHLÂ İLÂHE İLLÂ ENTE, SÜBHÂNEKE İNNÎ KUNTU MİNE’Z-ZÂLİMÎN.BİSMİLLÂHİRRAHMÂNİRRAHÎM.ESTAĞFİRULLÂH EL AZÎM.LÂ İLÂHE İLLALLAH.ALLAHLÂ İLÂHE İLLÂ ENTE, SÜBHÂNEKE İNNÎ KUNTU MİNE’Z-ZÂLİMÎN.
Surelerin Özellikleri Serisi

KUREYŞ SURESİ

“Kureyş’in Güvenliği ve Rızık Nimeti”
Anlamı
Kureyş Kabilesi
İniş Yeri
Mekke
Ayet Sayısı
4 Ayet
Cüz
30. Cüz
Konusu
Nimet ve Kulluk
Kureyş’e Verilen İmtiyaz: İlâf
Güven ve Alışkanlık: “İlâf”, bir yere ısınmak, alışmak, güven içinde olmak ve antlaşma yapmak demektir. Allah’u Teâlâ, Kureyş kabilesini Fil olayından sonra düşman saldırılarından emin kılmış, çevredeki kabileler korku içindeyken onları güvene kavuşturmuştur.
Yaz ve Kış Seferleri: Mekke tarıma elverişsiz olduğu için Allah onlara ticareti kolaylaştırmıştır. Kışın sıcak Yemen’e, yazın serin Şam’a (Suriye’ye) güvenle ticaret yolculuğu yapma imkanı bahşetmiştir.
“Öyleyse (bu nimetlere karşılık) onlar da bu Ev’in (Kabe’nin) Rabbine kulluk etsinler.” (Kureyş, 3).
Surenin Özeti (4 Ayet)
1
Kureyş’in İlâfı Kureyş’in (güven ve barış) alışkanlığı ve uzlaşması için…
2
Yolculuklar Yaz ve kış yolculuklarında onları (güvenliğe) alıştırdığı için…
3
Kulluk Emri Onlar da (nankörlük etmeyip) bu Ev’in (Kabe’nin) Rabbine kulluk etsinler.
4
Açlık ve Korku Ki O (Rab), onları açlıktan doyurdu ve her çeşit korkudan emin kıldı.
Fazileti ve Hadis-i Şerifler
Peygamberimiz (s.a.v) buyurdu: “Allah, Kureyş’i yedi özellikle üstün kıldı… (Bunlardan biri de) Allah’ın onlar hakkında, başkalarının ortak olmadığı bir sure indirmesidir.”
(Hakim, Müstedrek)
“Kureyş Suresi’ni okuyan kimseye, Kabe’yi tavaf edenlerin ve orada ibadete kapananların (itikaf edenlerin) sayısı kadar on sevap verilir.”
(Tefsir-i Beyzâvî)
Fîl Suresi ve Kureyş Suresi, konu bakımından birbirine çok yakındır. Biri (Fîl), Kabe’nin düşmanlardan korunmasını; diğeri (Kureyş) ise Kabe ehlinin açlıktan ve korkudan korunmasını anlatır.
(Tefsir Kaynakları)
“Açlıktan doyuran ve korkudan emin kılan” (Kureyş 4) ayeti, bir toplumun huzuru için gerekli olan iki temel şartı (ekonomik refah ve güvenlik) özetler.
(İslam Alimleri)
Şükür ve Emniyet Duası
“Allah’ım! Bizi açlıktan doyurduğun, korkudan emin kıldığın ve bize güvenli bir yurt verdiğin için Sana hamdolsun. Bizi, nimetlerine nankörlük etmeyip sadece Sana kulluk edenlerden eyle.”
ÂMİN

KUREYŞ SURESİ KISSALARI

“İlahi Güvenlik, Ticaret Yolları ve Şükür Borcu”

01

Korkusuz Yolculuk İmtiyazı

Ayetler: 1 – 2

Cahiliye devrinde Arap yarımadası eşkıyalar, yağmacılar ve kabile savaşlarıyla doluydu. Hiçbir kervan güvenle seyahat edemezdi. Ancak Kureyş kabilesi hariç! Onlar, Kabe’nin hizmetkârları oldukları için, nereye giderlerse gitsinler “Allah’ın Ehli” denilerek saygı görür ve dokunulmaz sayılırlardı.

Allah’u Teâlâ bu nimeti hatırlatır: “Kureyş’in ilâfı (güven ve düzeni) için… Yaz ve kış yolculuklarında onları (güvenliğe) alıştırdığı için…” Kışın sıcak Yemen’e, yazın serin Şam’a (Suriye’ye) ticaret kervanları düzenler, büyük kazançlar elde ederlerdi. Bu güvenlik, onların zekasından değil, Allah’ın Kabe’ye olan hürmetinden kaynaklanıyordu.

Kıssadan Hisse
Sahip olduğumuz imkanlar, makam veya rahatlık; kendi başarımızdan çok, Allah’ın lütfudur. Bu nimetleri vereni unutmak, nankörlüğün en büyüğüdür.
02

Nimetin Devamı

Sure Bağlamı

Alimler, Kureyş Suresi’ni Fîl Suresi’nin devamı gibi görürler. Eğer Allah, Ebrehe’nin fil ordusunu Ebabil kuşlarıyla helak etmeseydi, Kureyş’in ne ticareti kalırdı ne de güvenliği. Kabe yıkılsa, kimse Kureyş’e hürmet etmezdi.

Allah, “Fil sahiplerini yenilmiş ekin yaprağına çevirdi” (Fil Suresi), “Böylece Kureyş’in güvenliğini sağladı” (Kureyş Suresi). Düşmanı yok etmek bir nimettir (Def-i mazarrat), güven içinde yaşatmak ise ikinci bir nimettir (Celb-i menfaat).

03

Putlara Değil, Evin Sahibine

Ayet: 3

Kureyşliler, bu kadar nimete rağmen Kabe’nin içine putları doldurmuş, Lat ve Uzza’ya tapıyorlardı. Allah’u Teâlâ, onlara asıl velinimetlerini hatırlattı:

“O halde (bu nimetlere şükür olarak) bu Ev’in (Kabe’nin) Rabbine kulluk etsinler.”

Yani; sizi koruyan o taş putlar değil, Kabe’nin Sahibi olan Allah’tır. Ticaretinizi bereketlendiren, sizi dokunulmaz kılan O’dur. Öyleyse şükrü ve ibadeti sadece O’na yapın.

Kıssadan Hisse
Nimet kime aitse, hamd ve kulluk da O’na aittir. Allah’ın verdiği rızkı yiyip, başkasına (patrona, sebeplere) minnet etmek veya putlara tapmak, kulluk edebine aykırıdır.
04

Hz. İbrahim’in Duası

Ayet: 4

Mekke; suyu az, toprağı verimsiz, ekin bitmeyen kurak bir vadiydi. Normal şartlarda orada açlıktan ölünmesi gerekirdi. Ancak Allah buyuruyor: “Ki O (Rab), onları açlıktan doyurdu ve her çeşit korkudan emin kıldı.”

Bu bereket, Hz. İbrahim’in (a.s) asırlar önce yaptığı duanın tecellisidir: “Rabbim! Burayı güvenli bir şehir kıl ve halkını ürünlerle rızıklandır.” (Bakara, 126). Allah, İbrahim’in duası ve Son Peygamber’in (s.a.v) hürmetine, o çorak vadiye dünyanın her yerinden meyveler ve rızıklar akıtmış, orayı dünyanın en güvenli yeri (Harem) yapmıştır.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Menu
Sahabiler