Günlük Manevi Azık
99. Gün: Güzel Ahlak ve Edep
Bismillâhirrahmânirrahîm…
Güzel ahlak; kalbin kibir, haset, yalan ve kin gibi bütün manevi hastalıklardan tam manasıyla temizlenip, Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in edebiyle nurlanmasıdır. İslam’ın özü edeptir; güzel ahlak, kulun kıyamet gününde terazisine konacak en ağır ameldir.
Güzel ahlak; kalbin kibir, haset, yalan ve kin gibi bütün manevi hastalıklardan tam manasıyla temizlenip, Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in edebiyle nurlanmasıdır. İslam’ın özü edeptir; güzel ahlak, kulun kıyamet gününde terazisine konacak en ağır ameldir.
📜 10 Ayet-i Kerime
1. Yüce Bir Ahlak Üzeresin (Kalem, 4)
وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٍ
Okunuşu: Ve inneke le alâ hulukın azîm.
Meali: (Ey Muhammed!) Şüphesiz sen yüce bir ahlak üzeresin. 2. İnsanlara Güzel Söz Söyleyin (Bakara, 83) وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا Okunuşu: …Ve kûlû lin nâsi husnâ…
Meali: …İnsanlara güzel (ve tatlı) söz söyleyin… 3. Kötülüğü İyilikle Sav (Fussilet, 34) وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۚ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ Okunuşu: Ve lâ testevîl hasenetu ve les seyyieh(seyyietu), idfa’ billetî hiye ahsenu…
Meali: İyilikle kötülük bir olmaz. Sen (kötülüğü) en güzel olan şeyle sav. O zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki sıcak bir dost oluverir. 4. Öfkelerini Yutanlar (Âl-i İmrân, 134) وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ Okunuşu: …Vel kâzımînel gayza vel âfîne anin nâs(nâsi), vallâhu yuhibbul muhsinîn.
Meali: …O takva sahipleri, öfkelerini yutanlar ve insanları affedenlerdir. Allah’u Teala iyilik edenleri sever. 5. Affı Tut, İyiliği Emret (A’râf, 199) خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ Okunuşu: Huzil afve ve’mur bil urfi ve a’rıd anil câhilîn.
Meali: Sen af yolunu tut, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir. 6. Yeryüzünde Tevazu İle Yürürler (Furkân, 63) وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا Okunuşu: Ve ibâdur rahmânillezîne yemşûne alâl ardı hevnâ ve izâ hâtabehumul câhilûne kâlû selâmâ.
Meali: Rahmân’ın kulları, yeryüzünde vakar ve tevazu ile yürüyen kimselerdir. Cahiller onlara laf attığında “Selâm” der geçerler. 7. İnsanları Küçümseme (Lokmân, 18) وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ Okunuşu: Ve lâ tusai’r haddeke lin nâsi ve lâ temşî fîl ardı merahâ(merahan), innallâhe lâ yuhibbu kulle muhtâlin fahûr.
Meali: Küçümseyerek insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Şüphesiz Allah’u Teala, kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez. 8. Sesini Alçalt (Lokmân, 19) وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِن صَوْتِكَ ۚ إِنَّ أَنكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ Okunuşu: Vakrıd fî meşyike vagdud min savtik(savtike), inne enkeral asvâti le savtul hamîr.
Meali: Yürüyüşünde ölçülü (ve adil) ol, sesini alçalt. Şüphesiz seslerin en çirkini eşeklerin sesidir. 9. Kim Affeder ve Düzeltirse (Şûrâ, 40) فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ Okunuşu: …Fe men afâ ve asleha fe ecruhu alâllâh(alâllâhi), innehu lâ yuhibbuz zâlimîn.
Meali: …Kim affeder ve (arayı) düzeltirse, onun mükafatı Allah’u Teala’ya aittir. Şüphesiz O, zalimleri sevmez. 10. Alay Etmeyin, Kusur Aramayın (Hucurât, 11) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰ أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ Okunuşu: Yâ eyyuhâllezîne âmenû lâ yeshar kavmun min kavmin asâ en yekûnû hayran minhum…
Meali: Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin; belki de onlar kendilerinden daha hayırlıdır…
Meali: (Ey Muhammed!) Şüphesiz sen yüce bir ahlak üzeresin. 2. İnsanlara Güzel Söz Söyleyin (Bakara, 83) وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا Okunuşu: …Ve kûlû lin nâsi husnâ…
Meali: …İnsanlara güzel (ve tatlı) söz söyleyin… 3. Kötülüğü İyilikle Sav (Fussilet, 34) وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۚ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ Okunuşu: Ve lâ testevîl hasenetu ve les seyyieh(seyyietu), idfa’ billetî hiye ahsenu…
Meali: İyilikle kötülük bir olmaz. Sen (kötülüğü) en güzel olan şeyle sav. O zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki sıcak bir dost oluverir. 4. Öfkelerini Yutanlar (Âl-i İmrân, 134) وَالْكَاظِمِينَ الْغَيْظَ وَالْعَافِينَ عَنِ النَّاسِ ۗ وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ Okunuşu: …Vel kâzımînel gayza vel âfîne anin nâs(nâsi), vallâhu yuhibbul muhsinîn.
Meali: …O takva sahipleri, öfkelerini yutanlar ve insanları affedenlerdir. Allah’u Teala iyilik edenleri sever. 5. Affı Tut, İyiliği Emret (A’râf, 199) خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ Okunuşu: Huzil afve ve’mur bil urfi ve a’rıd anil câhilîn.
Meali: Sen af yolunu tut, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir. 6. Yeryüzünde Tevazu İle Yürürler (Furkân, 63) وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا Okunuşu: Ve ibâdur rahmânillezîne yemşûne alâl ardı hevnâ ve izâ hâtabehumul câhilûne kâlû selâmâ.
Meali: Rahmân’ın kulları, yeryüzünde vakar ve tevazu ile yürüyen kimselerdir. Cahiller onlara laf attığında “Selâm” der geçerler. 7. İnsanları Küçümseme (Lokmân, 18) وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا ۖ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ Okunuşu: Ve lâ tusai’r haddeke lin nâsi ve lâ temşî fîl ardı merahâ(merahan), innallâhe lâ yuhibbu kulle muhtâlin fahûr.
Meali: Küçümseyerek insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Şüphesiz Allah’u Teala, kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez. 8. Sesini Alçalt (Lokmân, 19) وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِن صَوْتِكَ ۚ إِنَّ أَنكَرَ الْأَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيرِ Okunuşu: Vakrıd fî meşyike vagdud min savtik(savtike), inne enkeral asvâti le savtul hamîr.
Meali: Yürüyüşünde ölçülü (ve adil) ol, sesini alçalt. Şüphesiz seslerin en çirkini eşeklerin sesidir. 9. Kim Affeder ve Düzeltirse (Şûrâ, 40) فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ Okunuşu: …Fe men afâ ve asleha fe ecruhu alâllâh(alâllâhi), innehu lâ yuhibbuz zâlimîn.
Meali: …Kim affeder ve (arayı) düzeltirse, onun mükafatı Allah’u Teala’ya aittir. Şüphesiz O, zalimleri sevmez. 10. Alay Etmeyin, Kusur Aramayın (Hucurât, 11) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّن قَوْمٍ عَسَىٰ أَن يَكُونُوا خَيْرًا مِّنْهُمْ Okunuşu: Yâ eyyuhâllezîne âmenû lâ yeshar kavmun min kavmin asâ en yekûnû hayran minhum…
Meali: Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin; belki de onlar kendilerinden daha hayırlıdır…
🌹 10 Hadis-i Şerif
1. Güzel Ahlak İçin Gönderildim
“Ben, ancak güzel ahlakı tamamlamak (ve yüceltmek) için gönderildim.” (Muvatta, İbn Hanbel)
2. İmanı En Olgun Olan
“Müminlerin iman bakımından en olgunu (ve kâmil olanı), ahlakı en güzel olanıdır.” (Tirmizî)
3. Terazideki En Ağır Amel
“Kıyamet gününde müminin mizanında (terazisinde) güzel ahlaktan daha ağır basan hiçbir amel yoktur. Şüphesiz Allah’u Teala, çirkin söz konuşan ve kötü huylu olan kimseleri sevmez.” (Tirmizî)
4. Bana En Sevimli Olanınız
“Sizin bana en sevimli olanınız ve kıyamet günü bana en yakın bulunacak olanınız, ahlakı en güzel olanınızdır.” (Tirmizî)
5. İyilikle Karşılık Ver
“Nerede olursan ol Allah’u Teala’dan kork. Kötülüğün peşinden hemen bir iyilik yap ki o kötülüğü silsin ve insanlara güzel ahlakla muamele et.” (Tirmizî)
6. Haya İmandandır
“İman yetmiş küsur şuubedir (parçadır). En üstünü ‘Lâ ilâhe illallah’ demek, en aşağısı yoldan eziyet veren şeyi kaldırmaktır. Hayâ (utanma ve edep duygusu) da imandan bir şuubedir.” (Buhârî, Müslim)
7. Yumuşak Huyluluk
“Yumuşak huyluluk (hilm) ve nezaketten mahrum olan kimse, bütün hayırlardan mahrum kalır.” (Müslim)
8. Çocuğa Bırakılan En Güzel Miras
“Hiçbir baba, çocuğuna güzel terbiyeden (edepten) daha üstün ve daha kıymetli bir hediye bırakmamıştır.” (Tirmizî)
9. Namaz Kılanın Derecesine Ulaşır
“Şüphesiz bir kişi güzel ahlakı sayesinde, (gündüzleri nafile) oruç tutan ve (geceleri nafile) namaz kılan kimselerin derecesine ulaşır.” (Ebû Dâvûd)
10. Öfkesini Yutan Kimse
“Gereğini yapmaya gücü yettiği halde öfkesini yutan kimsenin kalbini, Allah’u Teala (kıyamet gününde) iman ve emniyetle doldurur.” (Ebû Dâvûd)
Rabbim bizleri; kalplerini yalan, haset, kin ve gıybetten tam manasıyla temizlenip,
Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in yüce ahlakıyla ahlaklanan, edep tacını giyen kullarından eylesin.
Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in yüce ahlakıyla ahlaklanan, edep tacını giyen kullarından eylesin.
Ve inneke le alâ hulukın azîm…
“Şüphesiz sen yüce bir ahlak üzeresin…”
GÜNÜN ÂYET-İ KERÎMESİ
“İyilikle kötülük bir olmaz. Sen (kötülüğü) en güzel olan şeyle sav. O zaman seninle arasında düşmanlık bulunan kimse, sanki sıcak bir dost oluverir.” (Fussilet Suresi, 34)
Dua: Ey Allah’ım! Yaratılışımızı güzel kıldığın gibi, ahlakımızı da güzel eyle. Kalplerimizi şefkat, merhamet ve edep nuruyla aydınlat.
Âmin, Ecmain.
Dua: Ey Allah’ım! Yaratılışımızı güzel kıldığın gibi, ahlakımızı da güzel eyle. Kalplerimizi şefkat, merhamet ve edep nuruyla aydınlat.
Âmin, Ecmain.
