Günlük Manevi Azık
89. Gün: Kanaat ve Zühd
Bismillâhirrahmânirrahîm…
Kanaat; kalbin dünya hırsından, doyumsuzluktan ve tükenmez bitmez ihtiraslardan tam manasıyla temizlenip, Allah’u Teala’nın verdiği rızka razı olmasıdır. Zühd ise dünyanın kalbe girmesine izin vermemektir. Kanaat bitmez bir hazine, şükreden kalbin en güzel süsüdür.
Kanaat; kalbin dünya hırsından, doyumsuzluktan ve tükenmez bitmez ihtiraslardan tam manasıyla temizlenip, Allah’u Teala’nın verdiği rızka razı olmasıdır. Zühd ise dünyanın kalbe girmesine izin vermemektir. Kanaat bitmez bir hazine, şükreden kalbin en güzel süsüdür.
📜 10 Ayet-i Kerime
1. Gözünü Dikme! (Tâhâ, 131)
وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا
Okunuşu: Ve lâ temuddenne ayneyke ilâ mâ metta’nâ bihî ezvâcen minhum zehratel hayâtid dunyâ…
Meali: Onlardan bazı kesimlere, kendilerini sınamak için dünya hayatının süsü olarak verdiğimiz şeylere gözünü dikme. Rabbinin rızkı daha hayırlı ve daha kalıcıdır. 2. Dünya Hayatı Sadece… (Hadîd, 20) وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ Okunuşu: …Ve mâl hayâtud dunyâ illâ metâul gurûr.
Meali: …Dünya hayatı, aldatıcı bir menfaatten (geçici bir hevesten) başka bir şey değildir. 3. Ahiret Yurdu Daha Hayırlıdır (A’lâ, 17) وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ Okunuşu: Vel âhıratu hayrun ve ebkâ.
Meali: Oysa ahiret, daha hayırlı ve daha kalıcıdır. 4. Rızkı Bollaştıran ve Daraltan (Ankebût, 62) اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ Okunuşu: Allâhu yebsutur rızka li men yeşâu min ibâdihî ve yakdiru leh…
Meali: Allah’u Teala kullarından dilediğine rızkı bollaştırır, dilediğine de kısar (daraltır). Şüphesiz O her şeyi hakkıyla bilendir. 5. Ahiret Kazancını İsteyen (Şûrâ, 20) مَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ ۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا Okunuşu: Men kâne yurîdu harsel âhırati nezid lehu fî harsih(harsihî), ve men kâne yurîdu harsed dunyâ nu’tihî minhâ…
Meali: Kim ahiret kazancını isterse, onun kazancını artırırız. Kim de dünya kazancını isterse, ona da dünyadan bir şeyler veririz; fakat onun ahirette hiçbir nasibi olmaz. 6. Şükrederseniz Artırırım (İbrâhîm, 7) لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ Okunuşu: …Le in şekertum le ezîdennekum ve le in kefertum inne azâbî le şedîd.
Meali: Hani Rabbiniz şöyle bildirmişti: “Eğer şükrederseniz, elbette size nimetimi artırırım. Eğer nankörlük ederseniz (kanaatsizlik yaparsanız) hiç şüphesiz azabım çok çetindir.” 7. Süslü Gösterildi (Âl-i İmrân, 14) زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ Okunuşu: Zuyyine lin nâsi hubbuş şehevâti minen nisâi vel benîne vel kanâtîril mukantarati minez zehebi vel fıddati…
Meali: Kadınlar, oğullar, yığın yığın biriktirilmiş altın ve gümüş… (gibi) şeylere olan aşırı sevgi insanlara süslü gösterildi. Bunlar dünya hayatının geçici menfaatleridir. Asıl varılacak güzel yer Allah’u Teala’nın katındadır. 8. Çoklukla Övünmek (Tekâsür, 1-2) أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ حَتَّىٰ زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ Okunuşu: Elhâkumut tekâsur. Hattâ zurtumul mekâbir.
Meali: Çoklukla övünmek (ve daha fazlasını istemek hırsı) sizi o kadar oyaladı ki; ta kabirlere gidinceye kadar! 9. Mallarınız ve Çocuklarınız İmtihandır (Tegâbün, 15) إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ Okunuşu: İnnemâ emvâlukum ve evlâdukum fitneh(fitnetun)…
Meali: Doğrusu mallarınız ve çocuklarınız sizin için bir imtihandır. Büyük mükafat ise Allah’u Teala’nın katındadır. 10. Zenginlik O’ndandır (Necm, 48) وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ Okunuşu: Ve ennehu huve agnâ ve aknâ.
Meali: Şüphesiz ki, zengin eden de sermaye veren (yoksul kılan) da O’dur.
Meali: Onlardan bazı kesimlere, kendilerini sınamak için dünya hayatının süsü olarak verdiğimiz şeylere gözünü dikme. Rabbinin rızkı daha hayırlı ve daha kalıcıdır. 2. Dünya Hayatı Sadece… (Hadîd, 20) وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ Okunuşu: …Ve mâl hayâtud dunyâ illâ metâul gurûr.
Meali: …Dünya hayatı, aldatıcı bir menfaatten (geçici bir hevesten) başka bir şey değildir. 3. Ahiret Yurdu Daha Hayırlıdır (A’lâ, 17) وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ Okunuşu: Vel âhıratu hayrun ve ebkâ.
Meali: Oysa ahiret, daha hayırlı ve daha kalıcıdır. 4. Rızkı Bollaştıran ve Daraltan (Ankebût, 62) اللَّهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَيَقْدِرُ لَهُ Okunuşu: Allâhu yebsutur rızka li men yeşâu min ibâdihî ve yakdiru leh…
Meali: Allah’u Teala kullarından dilediğine rızkı bollaştırır, dilediğine de kısar (daraltır). Şüphesiz O her şeyi hakkıyla bilendir. 5. Ahiret Kazancını İsteyen (Şûrâ, 20) مَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الْآخِرَةِ نَزِدْ لَهُ فِي حَرْثِهِ ۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهِ مِنْهَا Okunuşu: Men kâne yurîdu harsel âhırati nezid lehu fî harsih(harsihî), ve men kâne yurîdu harsed dunyâ nu’tihî minhâ…
Meali: Kim ahiret kazancını isterse, onun kazancını artırırız. Kim de dünya kazancını isterse, ona da dünyadan bir şeyler veririz; fakat onun ahirette hiçbir nasibi olmaz. 6. Şükrederseniz Artırırım (İbrâhîm, 7) لَئِن شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ ۖ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ Okunuşu: …Le in şekertum le ezîdennekum ve le in kefertum inne azâbî le şedîd.
Meali: Hani Rabbiniz şöyle bildirmişti: “Eğer şükrederseniz, elbette size nimetimi artırırım. Eğer nankörlük ederseniz (kanaatsizlik yaparsanız) hiç şüphesiz azabım çok çetindir.” 7. Süslü Gösterildi (Âl-i İmrân, 14) زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ Okunuşu: Zuyyine lin nâsi hubbuş şehevâti minen nisâi vel benîne vel kanâtîril mukantarati minez zehebi vel fıddati…
Meali: Kadınlar, oğullar, yığın yığın biriktirilmiş altın ve gümüş… (gibi) şeylere olan aşırı sevgi insanlara süslü gösterildi. Bunlar dünya hayatının geçici menfaatleridir. Asıl varılacak güzel yer Allah’u Teala’nın katındadır. 8. Çoklukla Övünmek (Tekâsür, 1-2) أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ حَتَّىٰ زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ Okunuşu: Elhâkumut tekâsur. Hattâ zurtumul mekâbir.
Meali: Çoklukla övünmek (ve daha fazlasını istemek hırsı) sizi o kadar oyaladı ki; ta kabirlere gidinceye kadar! 9. Mallarınız ve Çocuklarınız İmtihandır (Tegâbün, 15) إِنَّمَا أَمْوَالُكُمْ وَأَوْلَادُكُمْ فِتْنَةٌ Okunuşu: İnnemâ emvâlukum ve evlâdukum fitneh(fitnetun)…
Meali: Doğrusu mallarınız ve çocuklarınız sizin için bir imtihandır. Büyük mükafat ise Allah’u Teala’nın katındadır. 10. Zenginlik O’ndandır (Necm, 48) وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ Okunuşu: Ve ennehu huve agnâ ve aknâ.
Meali: Şüphesiz ki, zengin eden de sermaye veren (yoksul kılan) da O’dur.
🌹 10 Hadis-i Şerif
1. Asıl Zenginlik Gönül Zenginliğidir
“Zenginlik, mal ve eşyanın çokluğuyla değildir. Asıl zenginlik, göz tokluğu ve gönül zenginliğidir (kanaattir).” (Buhârî)
2. Kurtuluşa Eren Kimse
“Müslüman olan, kendisine yeteri kadar rızık verilen ve Allah’u Teala’nın verdiğine kanaat eden kimse, şüphesiz kurtuluşa ermiştir.” (Müslim)
3. Kendinden Aşağısına Bak
“Dünyalık konularda kendinizden aşağıdakilere (yoksullara) bakın, sizden üstündekilere bakmayın. Zira bu, Allah’u Teala’nın size verdiği nimetleri küçümsememeniz (ve kanaat etmeniz) için en uygun olan yoldur.” (Müslim)
4. Kanaat Bitmez Bir Hazinedir
“Kanaat, tükenmez bir maldır (bitmeyen bir hazinedir).” (Taberânî, Tasavvufi Hikmet)
5. İki Vadi Dolusu Altın
“Eğer insanoğlunun iki vadi dolusu malı olsaydı, mutlaka bir üçüncüsünü isterdi. İnsanoğlunun gözünü ancak bir avuç toprak doyurur. Allah’u Teala ise tövbe edenin tövbesini kabul eder.” (Buhârî)
6. Dünyanın Değeri Sinek Kanadı
“Eğer dünyanın Allah’u Teala katında bir sivrisinek kanadı kadar değeri olsaydı, ondan hiçbir kafire bir yudum su bile içirmezdi.” (Tirmizî)
7. Sabahleyin Güven İçinde Kalkan
“Sizden kim, bedeni sağlıklı, ailesi (ve canı) güvende ve yanında sadece o günkü yiyeceği olduğu halde sabahlarsa, sanki bütün dünya ona verilmiş gibidir.” (Tirmizî)
8. Dünyada Bir Yolcu Gibi
Abdullah bin Ömer (r.a.) anlatıyor: Resulullah (s.a.v.) benim omuzumdan tuttu ve şöyle buyurdu: “Dünyada sanki bir garip veya yolcu gibi ol!” (Buhârî)
9. Hırs İnsanı Yıpratır
“Ademoğlu yaşlanır ama onda iki şey daima gençleşir (ve artar): Mal hırsı ve uzun yaşama arzusu.” (Buhârî)
10. En Güzel Nasip
“Ey Ademoğlu! İhtiyacından fazlasını (infak edip) vermen senin için hayırlıdır. Onu elinde tutman ise senin için şerdir. Fakat yetecek kadarına (kanaat etmeye) kınanmazsın.” (Müslim)
Rabbim bizleri; kalplerini mala tapma illetinden ve bitmeyen dünya hırsından tam manasıyla temizlenip,
verdiği nimete rıza gösteren ve gönül zenginliğiyle kanaat eden şükür sahibi kullarından eylesin.
verdiği nimete rıza gösteren ve gönül zenginliğiyle kanaat eden şükür sahibi kullarından eylesin.
Ve mâl hayâtud dunyâ illâ metâul gurûr…
“Dünya hayatı, aldatıcı bir menfaatten başka bir şey değildir…”
GÜNÜN ÂYET-İ KERÎMESİ
“Kim ahiret kazancını isterse, onun kazancını artırırız. Kim de dünya kazancını isterse, ona da dünyadan bir şeyler veririz; fakat onun ahirette hiçbir nasibi olmaz.” (Şûrâ Suresi, 20)
Dua: Allah’u Teala gözümüzü dünya hırsından korusun, kalbimize kanaat tükenmezliğini ihsan eylesin.
Âmin, Ecmain.
Dua: Allah’u Teala gözümüzü dünya hırsından korusun, kalbimize kanaat tükenmezliğini ihsan eylesin.
Âmin, Ecmain.
