Günlük Manevi Azık
147. Gün: Nefis Muhasebesi ve Tezkiyesi
Bismillâhirrahmânirrahîm…
Nefis muhasebesi; kulun her günün sonunda dürüstlükle kendini hesaba çekmesi, kalbini gafletin ve kibrin lekelerinden temizlenip Hakk’a saf bir yürekle yönelmesidir. “Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekin” düsturuyla yaşayan sûfî, en büyük düşmanının kendi içindeki emmâre nefsi olduğunu bilir. Tezkiyesi (arınması) sağlanmamış bir nefis felakete, arınmış bir nefis ise doğrudan Allah’u Teala‘nın rızasına ve cennetine götürür.
Nefis muhasebesi; kulun her günün sonunda dürüstlükle kendini hesaba çekmesi, kalbini gafletin ve kibrin lekelerinden temizlenip Hakk’a saf bir yürekle yönelmesidir. “Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekin” düsturuyla yaşayan sûfî, en büyük düşmanının kendi içindeki emmâre nefsi olduğunu bilir. Tezkiyesi (arınması) sağlanmamış bir nefis felakete, arınmış bir nefis ise doğrudan Allah’u Teala‘nın rızasına ve cennetine götürür.
📜 10 Ayet-i Kerime
1. Yarına Ne Hazırladın? (Haşr, 18)
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ
Okunuşu: Yâ eyyuhâllezîne âmenûttekûllâhe vel tenzur nefsun mâ kaddemet li gad…
Meali: “Ey iman edenler! Allah’u Teala‘dan korkun. Herkes yarına (ahirete) ne hazırladığına baksın.” 2. Nefsini Arındıran Kurtuldu (Şems, 9) قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا Okunuşu: Kad efleha men zekkâhâ.
Meali: “Nefsini (kötülüklerden) arındıran (tezkiye eden) muhakkak kurtuluşa ermiştir.” 3. Nefsi Kötülükten Alıkoymak (Nâziât, 40-41) وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَىٰ فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَىٰ Okunuşu: Ve emmâ men hâfe makâme rabbihî ve nehen nefse anil hevâ. Fe innel cennete hiyel me’vâ.
Meali: “Kim de Rabbinin makamından korkmuş ve nefsini kötü arzulardan alıkoymuşsa, şüphesiz varılacak yer cennettir.” 4. Kendini Kınayan Nefis (Kıyâmet, 2) وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ Okunuşu: Ve lâ uksimu bin nefsil levvâmeh(levvâmeti).
Meali: “(Kusurlarından dolayı) kendini kınayan nefse yemin ederim ki (diriltileceksiniz).” 5. Mutmain Olan Nefis (Fecr, 27-28) يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً Okunuşu: Yâ eyyetuhen nefsul mutmainneh(mutmainnetu). İrciî ilâ rabbiki râdıyeten mardıyyah(mardıyyeten).
Meali: “Ey huzura kavuşmuş (mutmain) nefis! Sen O’ndan razı, O da senden razı olarak Rabbine dön!” 6. Nefis Kötülüğü Emreder (Yûsuf, 53) وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي ۚ إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي Okunuşu: Ve mâ uberriu nefsî, innen nefse le emmâretun bis sûi illâ mâ rahime rabbî…
Meali: “Ben nefsimi temize çıkarmam. Çünkü Rabbimin merhamet ettiği hariç, nefis aşırı derecede kötülüğü emreder.” 7. Her Nefis Rehinedir (Müddessir, 38) كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ Okunuşu: Kullu nefsin bimâ kesebet rehîneh(rehînetun).
Meali: “Her nefis, kazandıklarına (yaptığı işlere) karşılık bir rehinedir.” 8. İyilik de Kötülük de Kendi Lehine (Fussilet, 46) مَّنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا Okunuşu: Men amile sâlihan fe li nefsihî ve men esâe fe aleyhâ…
Meali: “Kim salih bir amel işlerse kendi lehinedir. Kim de kötülük yaparsa kendi aleyhinedir.” 9. Arınan Kimse Kurtulur (A’lâ, 14) قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّىٰ Okunuşu: Kad efleha men tezekkâ.
Meali: “Arınan (tezkiye olan) kimse muhakkak kurtuluşa ermiştir.” 10. Her Nefse Gücü Yettiği Kadar (Bakara, 286) لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ Okunuşu: Lâ yukellifullâhu nefsen illâ vus’ahâ lehâ mâ kesebet ve aleyhâ mektesebet…
Meali: “Allah’u Teala hiçbir nefsi gücünün yettiğinden başkasıyla yükümlü tutmaz. Kazandığı (iyilik) kendi lehine, işlediği (kötülük) kendi aleyhinedir.”
Meali: “Ey iman edenler! Allah’u Teala‘dan korkun. Herkes yarına (ahirete) ne hazırladığına baksın.” 2. Nefsini Arındıran Kurtuldu (Şems, 9) قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا Okunuşu: Kad efleha men zekkâhâ.
Meali: “Nefsini (kötülüklerden) arındıran (tezkiye eden) muhakkak kurtuluşa ermiştir.” 3. Nefsi Kötülükten Alıkoymak (Nâziât, 40-41) وَأَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَىٰ فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوَىٰ Okunuşu: Ve emmâ men hâfe makâme rabbihî ve nehen nefse anil hevâ. Fe innel cennete hiyel me’vâ.
Meali: “Kim de Rabbinin makamından korkmuş ve nefsini kötü arzulardan alıkoymuşsa, şüphesiz varılacak yer cennettir.” 4. Kendini Kınayan Nefis (Kıyâmet, 2) وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ Okunuşu: Ve lâ uksimu bin nefsil levvâmeh(levvâmeti).
Meali: “(Kusurlarından dolayı) kendini kınayan nefse yemin ederim ki (diriltileceksiniz).” 5. Mutmain Olan Nefis (Fecr, 27-28) يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً Okunuşu: Yâ eyyetuhen nefsul mutmainneh(mutmainnetu). İrciî ilâ rabbiki râdıyeten mardıyyah(mardıyyeten).
Meali: “Ey huzura kavuşmuş (mutmain) nefis! Sen O’ndan razı, O da senden razı olarak Rabbine dön!” 6. Nefis Kötülüğü Emreder (Yûsuf, 53) وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي ۚ إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي Okunuşu: Ve mâ uberriu nefsî, innen nefse le emmâretun bis sûi illâ mâ rahime rabbî…
Meali: “Ben nefsimi temize çıkarmam. Çünkü Rabbimin merhamet ettiği hariç, nefis aşırı derecede kötülüğü emreder.” 7. Her Nefis Rehinedir (Müddessir, 38) كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ Okunuşu: Kullu nefsin bimâ kesebet rehîneh(rehînetun).
Meali: “Her nefis, kazandıklarına (yaptığı işlere) karşılık bir rehinedir.” 8. İyilik de Kötülük de Kendi Lehine (Fussilet, 46) مَّنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ أَسَاءَ فَعَلَيْهَا Okunuşu: Men amile sâlihan fe li nefsihî ve men esâe fe aleyhâ…
Meali: “Kim salih bir amel işlerse kendi lehinedir. Kim de kötülük yaparsa kendi aleyhinedir.” 9. Arınan Kimse Kurtulur (A’lâ, 14) قَدْ أَفْلَحَ مَن تَزَكَّىٰ Okunuşu: Kad efleha men tezekkâ.
Meali: “Arınan (tezkiye olan) kimse muhakkak kurtuluşa ermiştir.” 10. Her Nefse Gücü Yettiği Kadar (Bakara, 286) لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ Okunuşu: Lâ yukellifullâhu nefsen illâ vus’ahâ lehâ mâ kesebet ve aleyhâ mektesebet…
Meali: “Allah’u Teala hiçbir nefsi gücünün yettiğinden başkasıyla yükümlü tutmaz. Kazandığı (iyilik) kendi lehine, işlediği (kötülük) kendi aleyhinedir.”
🌹 10 Hadis-i Şerif
1. Hesaba Çekilmeden Önce
Hz. Ömer (r.a.) vasıtasıyla nakledilen meşhur düsturda Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurur: “Hesaba çekilmeden önce kendinizi hesaba çekiniz. Amelleriniz tartılmadan önce kendi amellerinizi tartınız.” (Tirmizî)
2. Akıllı Kimsenin Tarifi
“Akıllı kimse, nefsini hesaba çeken ve ölümden sonrası için çalışandır. Aciz kimse ise nefsinin heveslerine uyan ve (buna rağmen) Allah’u Teala‘dan iyilik umandır.” (Tirmizî)
3. En Büyük Cihad
“Hakiki mücahid, Allah’u Teala‘ya itaat hususunda kendi nefsiyle cihad edendir.” (Tirmizî)
4. Nefsini Ortak Gibi Sorgulamak
“Kul, nefsiyle zalim bir ortağın diğerini hesaba çektiğinden daha şiddetli bir şekilde hesaplaşmadıkça hakiki takva sahibi olamaz.” (Tirmizî)
5. Vücuttaki Et Parçası (Kalp)
“Dikkat edin! İnsan bedeninde bir et parçası vardır. O düzelirse bütün vücut düzelir, o bozulursa bütün vücut bozulur. Dikkat edin, o kalptir.” (Buhârî, Müslim)
6. İki Günü Eşit Olan
“Kimin iki günü (manevi kazanç bakımından) birbirine eşitse o ziyandadır.” (Deylemî)
7. Kendi Kusurunu Görmek
“Allah’u Teala bir kula hayır murat ettiğinde, ona kendi kusurlarını (nefsinin ayıplarını) gösterir.” (Deylemî)
8. Kalpleri Çeviren Allah’ım
Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem en çok şu duayı yapardı: “Ey kalpleri evirip çeviren Allah’ım! Benim kalbimi senin dinin üzerine sabit kıl.” (Tirmizî)
9. Kendi Ayıbıyla Meşgul Olan
“Kendi ayıpları (nefsinin kusurları) ile meşgul olup, başkalarının ayıplarını araştırmaktan geri kalan kimseye müjdeler olsun!” (Bezzâr)
10. Nefsin Hırsı
“İnsanoğlu yaşlanır fakat onda iki şey genç kalır (yaşlanmaz): Yaşama arzusu ve mal sevgisi (hırsı).” (Buhârî, Müslim)
Rabbim bizleri; nefsini kınayan, kalbini kibrin ve hasedin kirlerinden temizlenip arındıran, her akşam o günün hesabını yaparak mutmain bir nefisle Rabbinin rızasına kavuşan kullarından eylesin.
Kad efleha men zekkâhâ…
“Nefsini arındıran muhakkak kurtuluşa ermiştir.” (Şems Suresi, 9)
TEZKİYE NİYAZI
Allah’u Teala nefsimizin şerrinden, şeytanın vesvesesinden bizleri muhafaza eylesin. Bizlere kendi kusurlarımızı görmeyi ve büyük mahkeme kurulmadan evvel burada kendi hesabımızı görebilmeyi nasip etsin.
Dua: Ey Allah’ım! Nefsimize takva ver ve onu temizle. Onu temizleyecek olan ancak sensin. Sen onun velisi ve mevlasısın.
Amin, Ecmain.
Dua: Ey Allah’ım! Nefsimize takva ver ve onu temizle. Onu temizleyecek olan ancak sensin. Sen onun velisi ve mevlasısın.
Amin, Ecmain.
Amin🤲🏻😌 az önceki yazım buraya yakışırmış yau😊okumak çok güzel, her zaman insanın vakti olmuyor, yada unutuyor okuması gerektiğini😁 mükemmel insan olmak haddimize değil ama, hayatın küçük detayları insanı yüceltir, önce helal kazanıp evlatlarına helal yedirmek mücadelesi, ibadetler konusunda hem kendim hem çocuklarım için hiç taviz vermemek, inancı sürekli öne sürüp hatırlatmak, yani Allahı unutturmamak, gücümüz yettiğince… Allah gayret edenin gayretini boşa çıkartmaz.. ilim takva ve imanı kalbe koyan Allah’tır.. bizler sadece evlatlara yardımcı🙂👍🏻🤲🏻💐🌻🌺🌷🌼🥀🌾