Günlük Manevi Azık
134. Gün: Tevazu ve Mahviyet
Bismillâhirrahmânirrahîm…
Tevazu; kalbin her türlü kibir, gurur ve enaniyetten tam manasıyla temizlenip, Allah’u Teala‘nın azameti karşısında kendi hiçliğini idrak etmesidir. Topraktan yaratılan insanın, yine toprağa döneceğini bilerek yeryüzünde vakarla yürümesi, Rabbinin nazargâhı olan diğer kullara şefkat ve alçakgönüllülükle yaklaşmasıdır. Kibir şeytanın, tevazu ise meleklerin ve peygamberlerin vasfıdır.
Tevazu; kalbin her türlü kibir, gurur ve enaniyetten tam manasıyla temizlenip, Allah’u Teala‘nın azameti karşısında kendi hiçliğini idrak etmesidir. Topraktan yaratılan insanın, yine toprağa döneceğini bilerek yeryüzünde vakarla yürümesi, Rabbinin nazargâhı olan diğer kullara şefkat ve alçakgönüllülükle yaklaşmasıdır. Kibir şeytanın, tevazu ise meleklerin ve peygamberlerin vasfıdır.
📜 10 Ayet-i Kerime
1. Rahman’ın Kullarının Yürüyüşü (Furkan, 63)
وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا
Okunuşu: Ve ibâdur rahmânillezîne yemşûne alâl ardı hevnâ(hevnen).
Meali: “Rahmân’ın has kulları, yeryüzünde tevazu ve vakar ile yürürler…” 2. Böbürlenerek Yürüme (İsrâ, 37) وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا Okunuşu: Ve lâ temşi fîl ardı merahâ(merahan).
Meali: “Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü sen yeri asla yaramazsın, boyca da dağlara asla erişemezsin.” 3. İnsanları Küçümseme (Lokmân, 18) وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا Okunuşu: Ve lâ tusair haddeke lin nâsi ve lâ temşi fîl ardı merahâ…
Meali: “Küçümseyerek insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Zira Allah’u Teala, kendini beğenmiş övünüp duran kimseleri asla sevmez.” 4. Ahiret Yurdu Kimlerindir? (Kasas, 83) تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ Okunuşu: Tilked dârul âhıretu nec’aluhâ lillezîne lâ yurîdûne uluwven fîl ardı…
Meali: “İşte ahiret yurdu! Biz onu yeryüzünde böbürlenmeyi ve bozgunculuğu arzulamayan kimselere veririz.” 5. Allah Kibirlenenleri Sevmez (Nahl, 23) إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ Okunuşu: …İnnehu lâ yuhibbul mustekbirîn.
Meali: “…Şüphesiz O (Allah’u Teala), büyüklük taslayanları sevmez.” 6. Şeytanın Kibri (A’râf, 13) قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا Okunuşu: Kâle fehbit minhâ fe mâ yekûnu leke en tetekebbere fîhâ…
Meali: “(Allah) buyurdu: İn oradan! Orada büyüklük taslamak senin haddin değildir. Çık, çünkü sen aşağılıklardansın!” 7. Müminlere Tevazu (Şuara, 215) وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ Okunuşu: Vahfıd cenâhake li menittebeake minel mu’minîn.
Meali: “Sana uyan müminlere kanadını indir (tevazu ve şefkat göster).” 8. Kibirlenenlerin Yeri (Zümer, 60) أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ Okunuşu: …E leyse fî cehenneme mesven lil mutekebbirîn.
Meali: “…Kibirlenenler için cehennemde kalınacak bir yer mi yok?” 9. Kibirli ve Katı Kalpliler (Mü’min, 35) كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ Okunuşu: …Kezâlike yatbaullâhu alâ kulli kalbi mutekebbirin cebbâr.
Meali: “…İşte Allah’u Teala, her kibirli ve zorba kalbi böyle mühürler.” 10. Haddi Aşanlar (A’râf, 55) ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ Okunuşu: Ud’û rabbekum tedarruan ve hufyeh(hufyeten), innehu lâ yuhibbul mu’tedîn.
Meali: “Rabbinize yalvara yakara ve gizlice dua edin. Bilesiniz ki O, haddi aşanları sevmez.”
Meali: “Rahmân’ın has kulları, yeryüzünde tevazu ve vakar ile yürürler…” 2. Böbürlenerek Yürüme (İsrâ, 37) وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا Okunuşu: Ve lâ temşi fîl ardı merahâ(merahan).
Meali: “Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü sen yeri asla yaramazsın, boyca da dağlara asla erişemezsin.” 3. İnsanları Küçümseme (Lokmân, 18) وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا Okunuşu: Ve lâ tusair haddeke lin nâsi ve lâ temşi fîl ardı merahâ…
Meali: “Küçümseyerek insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Zira Allah’u Teala, kendini beğenmiş övünüp duran kimseleri asla sevmez.” 4. Ahiret Yurdu Kimlerindir? (Kasas, 83) تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ Okunuşu: Tilked dârul âhıretu nec’aluhâ lillezîne lâ yurîdûne uluwven fîl ardı…
Meali: “İşte ahiret yurdu! Biz onu yeryüzünde böbürlenmeyi ve bozgunculuğu arzulamayan kimselere veririz.” 5. Allah Kibirlenenleri Sevmez (Nahl, 23) إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ Okunuşu: …İnnehu lâ yuhibbul mustekbirîn.
Meali: “…Şüphesiz O (Allah’u Teala), büyüklük taslayanları sevmez.” 6. Şeytanın Kibri (A’râf, 13) قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا Okunuşu: Kâle fehbit minhâ fe mâ yekûnu leke en tetekebbere fîhâ…
Meali: “(Allah) buyurdu: İn oradan! Orada büyüklük taslamak senin haddin değildir. Çık, çünkü sen aşağılıklardansın!” 7. Müminlere Tevazu (Şuara, 215) وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ Okunuşu: Vahfıd cenâhake li menittebeake minel mu’minîn.
Meali: “Sana uyan müminlere kanadını indir (tevazu ve şefkat göster).” 8. Kibirlenenlerin Yeri (Zümer, 60) أَلَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِينَ Okunuşu: …E leyse fî cehenneme mesven lil mutekebbirîn.
Meali: “…Kibirlenenler için cehennemde kalınacak bir yer mi yok?” 9. Kibirli ve Katı Kalpliler (Mü’min, 35) كَذَٰلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ Okunuşu: …Kezâlike yatbaullâhu alâ kulli kalbi mutekebbirin cebbâr.
Meali: “…İşte Allah’u Teala, her kibirli ve zorba kalbi böyle mühürler.” 10. Haddi Aşanlar (A’râf, 55) ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ Okunuşu: Ud’û rabbekum tedarruan ve hufyeh(hufyeten), innehu lâ yuhibbul mu’tedîn.
Meali: “Rabbinize yalvara yakara ve gizlice dua edin. Bilesiniz ki O, haddi aşanları sevmez.”
🌹 10 Hadis-i Şerif
1. Tevazu Yüceltir
Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem buyuruyor: “Kim Allah’u Teala için tevazu gösterirse, Allah onu yüceltir.” (Müslim)
2. Cennete Giremeyecek Olanlar
“Kalbinde hardal tanesi kadar kibir bulunan kimse cennete giremez.” (Müslim)
3. Kibrin Tarifi
Bir adam: “İnsan elbisesinin ve ayakkabısının güzel olmasını ister” deyince Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: “Şüphesiz Allah’u Teala güzeldir, güzelliği sever. Kibir ise, hakkı inkar etmek ve insanları küçük görmektir.” (Müslim)
4. Birbirinize Böbürlenmeyin
“Allah’u Teala bana, birbirinize karşı tevazu göstermenizi, kimsenin kimseye böbürlenmemesini vahyetti.” (Müslim)
5. Cehennemliklerin Vasıfları
“Cehennemlikleri size haber vereyim mi? Onlar katı yürekli, malını kıskançlıkla saklayan ve kibirli kimselerdir.” (Buhârî)
6. Meleklerin Yükselttiği Kul
“Mütevazı olanı melekler semaya yükseltir, kibirleneni ise yere batırırlar.” (Taberânî)
7. Affetmek İzzeti Artırır
“Sadaka vermekle mal eksilmez. Allah’u Teala affeden kulunun izzetini ve şerefini artırır…” (Müslim)
8. Elbisesini Kibirle Sürüyen
“Kim elbisesini kibirle sürüyerek yürürse, Allah’u Teala kıyamet günü ona rahmet nazarıyla bakmaz.” (Buhârî)
9. Kibrin Sonu
“Bir kimse kibirlene kibirlene sonunda zorbalar arasına kaydedilir de, onların başına gelen azap onun da başına gelir.” (Tirmizî)
10. En Hayırlı Olanınız
“Sizin en hayırlınız, ahlakı en güzel olanınız ve insanlara karşı en çok tevazu göstereninizdir.” (Buhârî)
Rabbim bizleri; kalplerini büyüklenme illetinden temizlenip arındıran, yeryüzünde şefkat ve tevazu ile yürüyen muhlis kullarından eylesin.
Ve ibâdur rahmânillezîne…
“Rahmân’ın has kulları, yeryüzünde tevazu ile yürürler…” (Furkan Suresi, 63)
MAHVİYET NİYAZI
Allah’u Teala kalplerimizdeki gizli kibri, benlik davasını ve dünya gururunu izale eylesin. Bizlere kendi hiçliğimizi idrak edip O’nun büyüklüğüne secde etmeyi lütfetsin.
Dua: Ey Allah’ım! Bizleri nefsinin şerrinden emin kıldığın, topraktan geldiğini unutmayıp tevazu ile yaşayan kâmil kullarından eyle.
Amin, Ecmain.
Dua: Ey Allah’ım! Bizleri nefsinin şerrinden emin kıldığın, topraktan geldiğini unutmayıp tevazu ile yaşayan kâmil kullarından eyle.
Amin, Ecmain.
