Günlük Manevi Azık
117. Gün: İhlas ve Riya
Bismillâhirrahmânirrahîm…
İhlas; kalbin her türlü sahte gösterişten, gizli şirkten (riyadan) ve insanların övgüsünü bekleme illetinden tam manasıyla temizlenip, amellerini yalnızca Allah’u Teala için yapmasıdır. Riya, amelleri yiyip bitiren sinsi bir ateştir; Allah’u Teala ise ancak ihlasla kendisine sunulanları kabul eder.
İhlas; kalbin her türlü sahte gösterişten, gizli şirkten (riyadan) ve insanların övgüsünü bekleme illetinden tam manasıyla temizlenip, amellerini yalnızca Allah’u Teala için yapmasıdır. Riya, amelleri yiyip bitiren sinsi bir ateştir; Allah’u Teala ise ancak ihlasla kendisine sunulanları kabul eder.
📜 10 Ayet-i Kerime
1. İbadetlerini Gösteriş İçin Yapanlar (Mâûn, 4-6)
فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ الَّذِينَ هُمْ يُرَاءُونَ
Okunuşu: Fe veylun lil musallîn. Ellezîne hum an salâtihim sâhûn. Ellezîne hum yurâûn.
Meali: Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarını ciddiye almazlar (gaflet içindedirler). Onlar (namazlarıyla ve ibadetleriyle) gösteriş (riya) yaparlar. 2. Sadakayı Başa Kakıp Boşa Çıkarmayın (Bakara, 264) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ Okunuşu: Yâ eyyuhâllezîne âmenû lâ tubtılû sadakâtikum bil menni vel ezâ kellezî yunfiku mâlehu riâen nâsi…
Meali: Ey iman edenler! Allah’a ve ahiret gününe inanmadığı halde malını gösteriş (riya) için harcayan kimse gibi, başa kakmak ve incitmek suretiyle sadakalarınızı boşa çıkarmayın… 3. Gösteriş İçin Savaşa Gidenler (Enfâl, 47) وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِن دِيَارِهِم بَطَرًا وَرِئَاءَ النَّاسِ Okunuşu: Ve lâ tekûnû kellezîne harecû min diyârihim betaran ve riâen nâsi…
Meali: Çalım satmak ve insanlara gösteriş yapmak (riya) için yurtlarından çıkanlar… gibi olmayın. 4. İhlasla Kulluk Edin (Beyyine, 5) وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ Okunuşu: Ve mâ umirû illâ li ya’budûllâhe muhlisîne lehud dîn(dîne)…
Meali: Halbuki onlara, ancak dini yalnız O’na has kılarak, ihlasla Allah’u Teala’ya kulluk etmeleri emredilmişti. 5. Saf ve Temiz Din O’nundur (Zümer, 3) أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ Okunuşu: E lâ lillâhid dînul hâlis(hâlisu).
Meali: İyi bilin ki, halis (saf, riyadan uzak) din ancak Allah’u Teala’nındır. 6. Karşılık ve Teşekkür Beklemezler (İnsan, 9) إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا Okunuşu: İnnemâ nut’ımukum li vechillâhi lâ nurîdu minkum cezâen ve lâ şukûrâ.
Meali: “Biz size yalnız Allah’u Teala’nın rızası (vechini) için yediriyoruz. Sizden ne bir karşılık ne de bir teşekkür bekliyoruz.” 7. Özünü Teslim Edenler (Bakara, 112) بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ Okunuşu: Belâ men esleme vechehu lillâhi ve huve muhsinun fe lehû ecruhu ınde rabbih(rabbihî)…
Meali: Hayır, kim iyilik (ihlas) sahibi olarak özünü Allah’u Teala’ya teslim ederse, onun mükafatı Rabbinin katındadır. Onlara korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir. 8. Şeytan Onları Azdıramaz (Sâd, 83) إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ Okunuşu: İllâ ibâdeke minhumul muhlasîn.
Meali: (İblis şöyle dedi:) “Ancak onlardan ihlaslı (riyadan uzaklaşmış) kulların müstesna. (Onları azdıramam).” 9. Allah’a Ortak Koşmayın (Kehf, 110) فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا Okunuşu: …Fe men kâne yercû likâe rabbihî felya’mel amelen sâlihan ve lâ yuşrik bi ibâdeti rabbihî ehadâ.
Meali: …Kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa yararlı bir iş yapsın ve Rabbine ibadette (riya ile) hiç kimseyi O’na ortak koşmasın. 10. Onların Etleri Ulaşmaz (Hac, 37) لَن يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَٰكِن يَنَالُهُ التَّقْوَىٰ مِنكُمْ Okunuşu: Len yenâlallâhe luhûmuhâ ve lâ dimâuhâ ve lâkin yenâluhut takvâ minkum…
Meali: Kurbanların ne etleri ne de kanları Allah’u Teala’ya ulaşır. O’na ancak sizin takvanız (ve ihlasınız) ulaşır.
Meali: Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarını ciddiye almazlar (gaflet içindedirler). Onlar (namazlarıyla ve ibadetleriyle) gösteriş (riya) yaparlar. 2. Sadakayı Başa Kakıp Boşa Çıkarmayın (Bakara, 264) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ Okunuşu: Yâ eyyuhâllezîne âmenû lâ tubtılû sadakâtikum bil menni vel ezâ kellezî yunfiku mâlehu riâen nâsi…
Meali: Ey iman edenler! Allah’a ve ahiret gününe inanmadığı halde malını gösteriş (riya) için harcayan kimse gibi, başa kakmak ve incitmek suretiyle sadakalarınızı boşa çıkarmayın… 3. Gösteriş İçin Savaşa Gidenler (Enfâl, 47) وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِن دِيَارِهِم بَطَرًا وَرِئَاءَ النَّاسِ Okunuşu: Ve lâ tekûnû kellezîne harecû min diyârihim betaran ve riâen nâsi…
Meali: Çalım satmak ve insanlara gösteriş yapmak (riya) için yurtlarından çıkanlar… gibi olmayın. 4. İhlasla Kulluk Edin (Beyyine, 5) وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ Okunuşu: Ve mâ umirû illâ li ya’budûllâhe muhlisîne lehud dîn(dîne)…
Meali: Halbuki onlara, ancak dini yalnız O’na has kılarak, ihlasla Allah’u Teala’ya kulluk etmeleri emredilmişti. 5. Saf ve Temiz Din O’nundur (Zümer, 3) أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ Okunuşu: E lâ lillâhid dînul hâlis(hâlisu).
Meali: İyi bilin ki, halis (saf, riyadan uzak) din ancak Allah’u Teala’nındır. 6. Karşılık ve Teşekkür Beklemezler (İnsan, 9) إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا Okunuşu: İnnemâ nut’ımukum li vechillâhi lâ nurîdu minkum cezâen ve lâ şukûrâ.
Meali: “Biz size yalnız Allah’u Teala’nın rızası (vechini) için yediriyoruz. Sizden ne bir karşılık ne de bir teşekkür bekliyoruz.” 7. Özünü Teslim Edenler (Bakara, 112) بَلَىٰ مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ Okunuşu: Belâ men esleme vechehu lillâhi ve huve muhsinun fe lehû ecruhu ınde rabbih(rabbihî)…
Meali: Hayır, kim iyilik (ihlas) sahibi olarak özünü Allah’u Teala’ya teslim ederse, onun mükafatı Rabbinin katındadır. Onlara korku yoktur, onlar üzülmeyeceklerdir. 8. Şeytan Onları Azdıramaz (Sâd, 83) إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ Okunuşu: İllâ ibâdeke minhumul muhlasîn.
Meali: (İblis şöyle dedi:) “Ancak onlardan ihlaslı (riyadan uzaklaşmış) kulların müstesna. (Onları azdıramam).” 9. Allah’a Ortak Koşmayın (Kehf, 110) فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا Okunuşu: …Fe men kâne yercû likâe rabbihî felya’mel amelen sâlihan ve lâ yuşrik bi ibâdeti rabbihî ehadâ.
Meali: …Kim Rabbine kavuşmayı umuyorsa yararlı bir iş yapsın ve Rabbine ibadette (riya ile) hiç kimseyi O’na ortak koşmasın. 10. Onların Etleri Ulaşmaz (Hac, 37) لَن يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَٰكِن يَنَالُهُ التَّقْوَىٰ مِنكُمْ Okunuşu: Len yenâlallâhe luhûmuhâ ve lâ dimâuhâ ve lâkin yenâluhut takvâ minkum…
Meali: Kurbanların ne etleri ne de kanları Allah’u Teala’ya ulaşır. O’na ancak sizin takvanız (ve ihlasınız) ulaşır.
🌹 10 Hadis-i Şerif
1. En Çok Korktuğum Şey Gizli Şirktir
“Sizin için en çok korktuğum şey küçük şirktir.” Sahabeler: “Küçük şirk nedir Ey Allah’ın Resulü?” diye sorunca, “Riyadır (gösteriştir)” buyurdu. (Ahmed b. Hanbel)
2. Allah Şirk Koşulanı Terk Eder
Kutsî hadiste Allah’u Teala şöyle buyurur: “Ben ortakların, ortaklıktan en müstağni (en uzak) olanıyım. Kim bir amel işler de o amelde bana başkasını ortak koşarsa (riya yaparsa), onu da, koştuğu ortağı da (sevapsız olarak) terk ederim.” (Müslim)
3. Gösteriş Yapanın Hali
“Kim gösteriş için (riya ile) namaz kılarsa Allah’a şirk koşmuş olur. Kim gösteriş için oruç tutarsa şirk koşmuş olur. Kim gösteriş için sadaka verirse şirk koşmuş olur.” (Ahmed b. Hanbel)
4. Kıyamet Günü İlk Hesaba Çekilenler
Kıyamet günü cehenneme atılacak ilk üç kişi: “Ne kahraman” desinler diye savaşan adam, “Ne cömert” desinler diye sadaka veren adam ve “Ne güzel okuyor” desinler diye ilim öğrenip Kur’an okuyan adamdır. Onların amelleri Allah için değildi. (Müslim)
5. Az Bir İhlas Yeterlidir
Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem Muaz b. Cebel’e şöyle buyurdu: “Dininizde ihlaslı olun. İhlasla yapılan az bir amel bile (kurtuluşunuz için) size yeter.” (Hâkim)
6. Kalplere Bakan Allah’tır
“Allah’u Teala sizin dış görünüşlerinize (şekillerinize) ve mallarınıza bakmaz. Fakat O, sizin kalplerinize (niyetlerinize) ve amellerinize (ihlasınıza) bakar.” (Müslim)
7. İhlasla Yapılmayanı Kabul Etmez
“Allah’u Teala, amellerden ancak sadece kendi rızası gözetilerek (ve ihlasla) yapılanı kabul eder.” (Nesâî)
8. Ameller Niyetlere Göredir
“Ameller (başka değil) ancak niyetlere (ve ihlasa) göredir. Herkesin niyeti ne ise eline geçecek olan da ancak odur.” (Buhârî, Müslim)
9. Karıncanın Ayak Sesinden Daha Gizli
“Ey insanlar! Şu şirkten sakınınız. Zira şirk (ve riya), karıncanın ayak sesinden daha gizlidir.” (Ahmed b. Hanbel)
10. Dinini Sadece Allah İçin Sevmek
“Kim (sadece) Allah için sever, Allah için buğzeder, Allah için verir ve Allah için engel olursa (ihlaslı olursa) imanını kemale erdirmiş olur.” (Ebû Dâvûd)
Rabbim bizleri; kalplerini gösteriş illetinden ve insanların övgüsünden tam manasıyla temizlenip,
tüm ibadet ve iyiliklerini yalnızca Mün’im-i Hakiki’nin rızası için yapan, gizli şirkten arınmış has kullarından eylesin.
tüm ibadet ve iyiliklerini yalnızca Mün’im-i Hakiki’nin rızası için yapan, gizli şirkten arınmış has kullarından eylesin.
Muhlisîne lehud dîn…
“Dini yalnız O’na has kılarak (ihlasla)…”
GÜNÜN ÂYET-İ KERÎMESİ
“Yazıklar olsun o namaz kılanlara ki, onlar namazlarını ciddiye almazlar. Onlar ibadetleriyle gösteriş (riya) yaparlar.” (Mâûn Suresi, 4-6)
Dua: Ey Allah’ım! Bizi başkalarının rızasını değil, yalnızca Senin rızanı arayanlardan eyle. Kalbimizi küçük şirk olan riyadan koru.
Âmin, Ecmain.
Dua: Ey Allah’ım! Bizi başkalarının rızasını değil, yalnızca Senin rızanı arayanlardan eyle. Kalbimizi küçük şirk olan riyadan koru.
Âmin, Ecmain.
