Allah, Hz. Adem’i yaratıp meleklere “Ona secde edin” emrini verdiğinde, İblis hariç hepsi secde etti. Allah (c.c) ona “Seni men eden nedir?” diye sorunca İblis kibirle: “Ben ondan hayırlıyım (üstünüm). Beni ateşten, onu ise çamurdan yarattın” dedi. Bu kibir, onun lanetlenmesine ve cennetten kovulmasına sebep oldu.

İntikam peşine düşen İblis, Adem ve Havva’ya sinsice yaklaştı, “Rabbiniz size bu ağacı sırf melek olmayasınız diye yasakladı” diyerek vesvese verdi ve yemin etti. Yasak meyveden yediklerinde ayıpları açıldı. Pişman olan Hz. Adem ve Havva, insanlık tarihinin o ilk ve büyük tövbesini ettiler: “Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, muhakkak ziyana uğrayanlardan oluruz.”

Kıyamet günü Cennet ile Cehennem arasında “A’râf” denilen yüksek bir sur (tepe) olacaktır. Günahları ve sevapları eşit olan kimseler burada bekleyeceklerdir. Yüzlerini cennet ehline çevirdiklerinde “Selam size” derler, oraya girmeyi şiddetle arzularlar. Gözleri cehennem ehline çevrildiğinde ise “Rabbimiz! Bizi zalimler topluluğuyla beraber kılma!” diye dua ederler.

A’râf ehli, dünyada kibirlenen ve “Allah bunları cennete koymaz” denilen zayıf müminleri cennette görünce, büyüklük taslayan kâfirlere seslenirler: “Hani Allah’ın rahmet etmeyeceğine yemin ettikleriniz bunlar mıydı? Bakın onlara ‘Girin cennete’ denildi.”

Deniz kıyısında yaşayan bir Yahudi kasabasına Allah, Cumartesi günleri avlanmayı yasaklamıştı. Allah onları imtihan ediyordu: Cumartesi günleri balıklar suyun yüzüne akın akın geliyor, diğer günler ise gelmiyorlardı.

Nefislerine yenik düşen bazıları hileye başvurdu. Cuma günü ağları atıp, Pazar günü topladılar. Güya Cumartesi avlanmamış oluyorlardı. İçlerinden bir grup onları uyardı: “Allah’ın helak edeceği bir topluluğa neden öğüt veriyorsunuz?” diyenlere, “Rabbimize mazeretimiz olsun ve belki sakınırlar diye” cevabını verdiler.

Uyarıları dinlemeyip hileye devam ettiklerinde Allah’ın emri geldi: “Aşağılık maymunlar olun!” Yasağı çiğneyenler helak oldu, kötülükten sakındıranlar ise kurtuldu.

Allah (c.c), Adem’in soyunu (kıyamete kadar gelecek tüm insanları) belinden zerreler halinde çıkardı ve onları kendilerine şahit tutarak sordu: “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” (Elestü bi Rabbiküm?). Bütün ruhlar hep bir ağızdan cevap verdiler: “Evet! Rabbimizsin, şahit olduk.” (Kâlû Belâ).

Allah bunu, kıyamet günü “Bizim bundan haberimiz yoktu” demememiz veya “Atalarımız şirk koştu biz de onlara uyduk” bahanesine sığınmamamız için yapmıştır. Her insanın fıtratında bu ilk sözleşmenin imzası vardır.